Giải Vận dụng 2 trang 83 Chuyên đề Tin học 12

Lời giải

## Phân tích

Biểu đồ Pareto gồm biểu đồ cột biểu diễn số liệu từng nhóm (xếp theo thứ tự giảm dần) kết hợp với đường gấp khúc biểu diễn phần trăm tích luỹ. Nhờ đó nhận ra nhanh những nhóm đóng góp phần lớn số đơn hàng.

### Bước 1. Sắp xếp các nhóm theo số đơn hàng giảm dần

| Nhóm tuổi | 40 – 50 | 30 – 40 | 50 – 60 | 20 – 30 | 60 – 65 | 65 – 70 | 15 – 20 | Trên 70 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Số đơn hàng | $68$ | $64$ | $48$ | $37$ | $35$ | $30$ | $25$ | $21$ |

### Bước 2. Tính tổng số đơn hàng

$$N = 68 + 64 + 48 + 37 + 35 + 30 + 25 + 21 = 328$$

### Bước 3. Lập bảng tần số tích luỹ và phần trăm tích luỹ

Phần trăm tích luỹ $= \dfrac{\text{tần số tích luỹ}}{N}\times 100\%$.

| Nhóm tuổi | Số đơn hàng | Tần số tích luỹ | Phần trăm tích luỹ |
|---|---|---|---|
| 40 – 50 | $68$ | $68$ | $\dfrac{68}{328}\times100\% \approx 20{,}73\%$ |
| 30 – 40 | $64$ | $132$ | $\dfrac{132}{328}\times100\% \approx 40{,}24\%$ |
| 50 – 60 | $48$ | $180$ | $\dfrac{180}{328}\times100\% \approx 54{,}88\%$ |
| 20 – 30 | $37$ | $217$ | $\dfrac{217}{328}\times100\% \approx 66{,}16\%$ |
| 60 – 65 | $35$ | $252$ | $\dfrac{252}{328}\times100\% \approx 76{,}83\%$ |
| 65 – 70 | $30$ | $282$ | $\dfrac{282}{328}\times100\% \approx 85{,}98\%$ |
| 15 – 20 | $25$ | $307$ | $\dfrac{307}{328}\times100\% \approx 93{,}60\%$ |
| Trên 70 | $21$ | $328$ | $\dfrac{328}{328}\times100\% = 100{,}00\%$ |

### Bước 4. Vẽ biểu đồ Pareto

Vẽ hai thành phần trên cùng một hệ trục:

- Biểu đồ cột (trục tung trái, đơn vị: đơn hàng): mỗi nhóm tuổi là một cột xếp liền nhau theo thứ tự giảm dần, chiều cao bằng số đơn hàng của nhóm (cao nhất là cột $40$–$50$ bằng $68$, thấp nhất là cột Trên $70$ bằng $21$).
- Đường gấp khúc tích luỹ (trục tung phải, đơn vị: %, từ $0\%$ đến $100\%$): nối các điểm ứng với mép phải mỗi cột và giá trị phần trăm tích luỹ tương ứng, xuất phát từ điểm $(0;\,0\%)$, rồi lần lượt qua $(1;\,20{,}73\%)$, $(2;\,40{,}24\%)$, $(3;\,54{,}88\%)$, $(4;\,66{,}16\%)$, $(5;\,76{,}83\%)$, $(6;\,85{,}98\%)$, $(7;\,93{,}60\%)$, $(8;\,100{,}00\%)$.

Ghi chú: trục hoành là *nhóm tuổi*, trục tung trái là *số đơn hàng*, trục tung phải là *phần trăm tích luỹ*. Đường gấp khúc đi lên, dốc mạnh ở các nhóm đầu rồi thoải dần và đạt $100\%$ ở nhóm cuối.

### Nhận xét

Kẻ đường nằm ngang tại mức $80\%$ trên trục phải: đường này cắt đường tích luỹ ở khoảng giữa cột thứ $5$ (nhóm $60$–$65$, tích luỹ $76{,}83\%$) và cột thứ $6$ (nhóm $65$–$70$, tích luỹ $85{,}98\%$). Do đó sáu nhóm tuổi đầu ($40$–$50$; $30$–$40$; $50$–$60$; $20$–$30$; $60$–$65$; $65$–$70$) đã chiếm khoảng $85{,}98\%$ tổng số đơn hàng. Nhóm có nhiều đơn hàng nhất là $40$–$50$ ($68$ đơn, chiếm $20{,}73\%$). Vì vậy công ti A nên tập trung chăm sóc, khai thác nhóm khách hàng trong độ tuổi từ $20$ đến $70$ vì đây là nhóm đem lại phần lớn đơn hàng.

Đáp số