Giải Dừng lại và suy ngẫm 2 trang 54 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Nhắc lại nguyên lí của biện pháp thả côn trùng đực bất dục: Người ta nuôi và xử lí (bằng tia phóng xạ hoặc hoá chất) để tạo ra côn trùng đực bất dục, rồi thả với số lượng rất lớn vào quần thể tự nhiên. Con cái giao phối với con đực bất dục sẽ không sinh được đời con (trứng không nở), nhờ đó kích thước quần thể sâu hại giảm dần. Biện pháp chỉ hiệu quả khi số đực bất dục thả ra áp đảo so với số đực hữu thụ tự nhiên, để phần lớn con cái giao phối với đực bất dục.

Vì sao khi khu vực thả không được cách li thì phải thả lặp lại:

a) Khi khu vực thả không được cách li, côn trùng hữu thụ (cả đực lẫn cái) từ các vùng xung quanh liên tục di cư, phát tán vào khu vực thả. Điều này làm tăng số lượng côn trùng đực hữu thụ và bổ sung thêm con cái chưa giao phối trong quần thể.

b) Hệ quả là tỉ lệ đực bất dục so với đực hữu thụ bị giảm xuống. Cơ hội để con cái giao phối với đực hữu thụ (và sinh ra đời con bình thường) tăng lên, nên hiệu quả hạn chế sinh sản của biện pháp bị suy giảm; quần thể sâu hại có thể phục hồi số lượng.

c) Vì vậy cần thả lặp lại nhiều lần các lứa côn trùng đực bất dục mới để liên tục duy trì ưu thế áp đảo về số lượng đực bất dục so với đực hữu thụ, bù lại phần bị "pha loãng" do côn trùng hữu thụ từ nơi khác di cư tới, nhờ đó mới khống chế được quần thể sâu hại một cách bền vững.

Đáp số