Giải Dừng lại và suy ngẫm 1 trang 54 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Trả lời:

Thả các con côn trùng đực bất dục (kĩ thuật côn trùng bất dục – SIT: *Sterile Insect Technique*) có những ưu điểm nổi bật so với thả con cái như sau:

a) Con đực không trực tiếp gây hại cho con người và mùa màng. Ở nhiều loài côn trùng, chính con cái mới là đối tượng gây hại trực tiếp: muỗi cái hút máu người và truyền bệnh (sốt rét, sốt xuất huyết…); nhiều loài côn trùng cái đẻ trứng vào quả, thân, lá cây làm phá hoại mùa màng. Con đực không hút máu, không đẻ trứng, nên khi thả ra môi trường không làm tăng thêm thiệt hại.

b) Con đực chủ động tìm kiếm và giao phối với con cái. Con đực (kể cả đực đã bị gây bất dục) vẫn giữ tập tính tìm kiếm, cạnh tranh giao phối với con cái trong tự nhiên. Khi con cái giao phối với đực bất dục, trứng được đẻ ra sẽ không nở (không có khả năng phát triển thành thế hệ sau) → làm giảm số lượng cá thể của quần thể gây hại qua các thế hệ.

c) Hiệu quả kiểm soát cao, không làm tăng kích thước quần thể gây hại. Một con đực có thể giao phối với nhiều con cái, đồng thời con đực không sinh sản nên việc thả chúng không làm tăng trực tiếp số lượng cá thể của quần thể. Ngược lại, nếu thả con cái thì con cái vẫn có thể gây hại (hút máu, truyền bệnh, đẻ trứng phá hoại) và nếu không bị bất dục hoàn toàn còn có thể tiếp tục sinh sản, làm giảm hoặc mất tác dụng của biện pháp.

→ Vì vậy, trong kiểm soát sinh học bằng kĩ thuật côn trùng bất dục, người ta chỉ thả các con đực bất dục mà không thả con cái.

Đáp số