Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Bài 1 trang 82 Chuyên đề Ngữ văn 11

Chuyên đề 3. Đọc, viết và giới thiệu về một tác giả văn học   Gợi ý trả lời

Đề bài

Sưu tầm những bài viết hay về tác giả văn học để tham khảo mở rộng kiến thức và học hỏi thêm về cách viết.

Gợi ý trả lời

Đây là bài tập thực hành sưu tầm tư liệu (không phải bài toán), nhằm giúp em tích lũy tài liệu tham khảo và học hỏi cách viết bài về tác giả văn học. Dưới đây là định hướng và gợi ý cụ thể để thực hiện.

a) Xác định mục đích và tiêu chí chọn bài viết

Trước khi sưu tầm, cần nắm vững mục đích: tìm những bài viết *hay* về tác giả văn học để (1) mở rộng kiến thức về cuộc đời, sự nghiệp, phong cách của tác giả và (2) học hỏi cách triển khai, lập luận, hành văn. Tiêu chí chọn một bài viết đáng tham khảo:

- Thông tin chính xác, có nguồn gốc đáng tin cậy (của nhà nghiên cứu, nhà phê bình uy tín).
- Bố cục rõ ràng: giới thiệu tác giả → cuộc đời → sự nghiệp/các chặng sáng tác → phong cách nghệ thuật → vị trí, đóng góp.
- Có cái nhìn, cách đánh giá riêng, dẫn chứng từ chính tác phẩm chứ không chỉ liệt kê tiểu sử.
- Cách viết mạch lạc, giàu sức thuyết phục, ngôn ngữ trong sáng.

b) Xác định nguồn sưu tầm

- *Sách, giáo trình*: các bộ *Nhà văn hiện đại* (Vũ Ngọc Phan), *Thi nhân Việt Nam* (Hoài Thanh – Hoài Chân), *Chân dung và đối thoại* (Trần Đăng Khoa), lời giới thiệu/tiểu dẫn in trong tuyển tập tác phẩm, từ điển văn học.
- *Báo, tạp chí chuyên ngành*: Tạp chí Văn học, Văn nghệ, Nghiên cứu văn học; chuyên mục chân dung tác giả trên báo in.
- *Phần Tiểu dẫn, Tri thức ngữ văn trong SGK Ngữ văn* — mẫu bài viết ngắn gọn, chuẩn mực về tác giả.
- *Nguồn trực tuyến tin cậy*: trang của Hội Nhà văn, thư viện số, các bài phê bình đã được kiểm chứng (cần ghi rõ nguồn, thời gian truy cập và đối chiếu để tránh thông tin sai lệch).

c) Cách tiến hành và lưu trữ

1. Chọn 3–5 tác giả tiêu biểu (ví dụ Nguyễn Du, Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Nam Cao, Xuân Diệu...).
2. Với mỗi tác giả, sưu tầm ít nhất 2–3 bài viết từ các nguồn khác nhau.
3. Lập *hồ sơ tư liệu* (file hoặc sổ tay) theo mẫu: Tên tác giả – Nhan đề bài viết – Người viết – Nguồn – Nội dung chính – Điều đáng học về cách viết.
4. Trích dẫn trung thực, ghi đầy đủ xuất xứ để tôn trọng bản quyền và tiện tra cứu.

d) Rút ra bài học về cách viết

Qua việc đọc và đối chiếu các bài sưu tầm, ghi lại nhận xét: bài viết hay thường mở đầu nêu bật được *nét khái quát* về tác giả, phần thân bài sắp xếp thông tin theo trình tự hợp lí (cuộc đời – sự nghiệp – phong cách), biết chọn *dẫn chứng tiêu biểu* từ tác phẩm để soi sáng nhận định, và kết bài khẳng định vị trí, đóng góp của tác giả. Đây chính là mô hình em sẽ vận dụng khi tự viết bài giới thiệu về một tác giả văn học ở các bài học sau của chuyên đề.

Lưu ý: Đây là hoạt động cá nhân mang tính mở; kết quả là *bộ sưu tập tư liệu* của riêng em, không có đáp án cố định.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.