Giải Bài 7 trang 53 Chuyên đề Ngữ văn 10
Đề bài
Thông qua vở kịch, Lưu Quang Vũ đã đề cập vấn đề gì trong đời sống đương đại?
(văn bản: Lời nói dối cuối cùng - Lưu Quang Vũ)
Gợi ý trả lời
Tìm hiểu đề: Câu hỏi yêu cầu rút ra *vấn đề của đời sống đương đại* mà Lưu Quang Vũ gửi gắm qua vở kịch *Lời nói dối cuối cùng* — một vở kịch mượn cốt truyện dân gian về nhân vật Cuội (gắn với mô-típ "nói dối như Cuội") và Bờm để nói chuyện hôm nay.
Phân tích:
- Vở kịch lấy nhân vật Cuội – kẻ quen dùng lời nói dối để lừa người, kiếm lợi và thoát thân – đặt trong một tình huống buộc phải lựa chọn giữa *tiếp tục dối trá* và *sống thật*. "Lời nói dối cuối cùng" chính là ranh giới ấy: con người có thể dối trá đến một lúc nào đó, nhưng rồi vẫn khao khát được sống chân thật, được yêu thương bằng chính con người thật của mình.
- Từ chất liệu dân gian, tác giả không kể lại chuyện xưa mà soi chiếu vào *đời sống đương đại*. Qua đó, Lưu Quang Vũ đặt ra những vấn đề mang tính thời sự và muôn thuở của xã hội:
Trả lời:
Thông qua vở kịch, Lưu Quang Vũ đề cập đến những vấn đề của đời sống đương đại sau:
- Vấn đề sự thật và dối trá trong xã hội: Thói quen nói dối, lừa lọc để mưu lợi cá nhân đã trở thành một "căn bệnh" nguy hại. Lời nói dối dù có thể đem lại cái lợi trước mắt nhưng cuối cùng sẽ phá hủy niềm tin, tình yêu và chính nhân cách của kẻ dối trá. Tác giả cảnh tỉnh con người về hậu quả của sự giả dối và đề cao lối sống trung thực.
- Khát vọng sống chân thật, hướng thiện: Ngay cả một kẻ gian như Cuội cuối cùng vẫn mong muốn được sống thật lòng, được là chính mình. Điều đó khẳng định niềm tin của tác giả vào bản chất lương thiện và khả năng tự thức tỉnh, hoàn thiện của con người.
- Giá trị của tình yêu thương và niềm tin giữa người với người: Khi sự dối trá bị đẩy đến tận cùng, cái con người thực sự cần và trân trọng lại là tình nghĩa chân thành, sự tin cậy – những giá trị tinh thần bền vững không thể mua bằng mánh khóe, lừa gạt.
→ Mượn tích truyện dân gian, Lưu Quang Vũ gửi gắm một thông điệp có ý nghĩa với mọi thời đại: hãy sống trung thực, nhân hậu và trân trọng niềm tin, bởi dối trá rồi sẽ phải trả giá, còn sự chân thật mới là nền tảng để con người sống hạnh phúc và xã hội tốt đẹp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.