Chuyên đề học tập Ngữ văn 10

Giải Bài 8 trang 53 Chuyên đề Ngữ văn 10

Chuyên đề học tập Ngữ văn 10 - Trả lời câu hỏi (vở kịch Lời nói dối cuối cùng của Lưu Quang Vũ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nếu muốn biểu diễn vở kịch này, bạn sẽ làm gì để kịch bản của Lưu Quang Vũ gần gũi hơn với đời sống đương đại?
(văn bản: Lời nói dối cuối cùng - Lưu Quang Vũ)

Gợi ý trả lời

Gợi ý trả lời (đây là câu hỏi mở, mang tính thực hành sân khấu; dưới đây là một hướng dàn dựng để đưa kịch bản *Lời nói dối cuối cùng* của Lưu Quang Vũ đến gần hơn với khán giả đương đại):

a) Giữ nguyên tư tưởng cốt lõi, chỉ "làm mới" cách thể hiện.
Trước hết cần xác định điều bất biến của vở kịch: thông điệp về sự thật và lời nói dối, về trách nhiệm của con người với lời nói và hành động của mình. Dù dàn dựng theo hướng nào, tư tưởng nhân văn ấy của Lưu Quang Vũ phải được giữ trọn vẹn; việc "làm gần gũi" chỉ tác động đến hình thức, không bóp méo chủ đề.

b) Liên hệ xung đột của vở với vấn đề thời sự hôm nay.
Tình huống "nói dối" trong kịch có thể được soi chiếu vào những biểu hiện rất đương đại: tin giả (fake news) trên mạng xã hội, bệnh thành tích, thói sống ảo, sự thiếu trung thực trong học tập và công việc. Khi dẫn dắt, đạo diễn có thể nhấn mạnh những điểm tương đồng này để khán giả trẻ thấy câu chuyện "nói đúng" với chính cuộc sống của mình.

c) Điều chỉnh ngôn ngữ và lời thoại cho tự nhiên, dễ tiếp nhận.
Giữ chất thơ, chất trữ tình đặc trưng của Lưu Quang Vũ nhưng tiết chế những lối nói đã cũ; có thể thêm vài cách diễn đạt đời thường, hóm hỉnh ở các lớp hài để khán giả hôm nay dễ cười, dễ đồng cảm — miễn là không phá vỡ giọng điệu chung của tác phẩm.

d) Đổi mới thiết kế sân khấu, phục trang và âm thanh – ánh sáng.
Có thể dàn dựng theo phong cách sân khấu tối giản hoặc kết hợp trình chiếu màn hình LED, hiệu ứng ánh sáng, âm nhạc hiện đại để tạo tiết tấu nhanh, hấp dẫn. Phục trang có thể cách điệu, pha trộn yếu tố đương đại nhằm rút ngắn khoảng cách thời gian giữa câu chuyện và người xem.

đ) Chú trọng diễn xuất và tương tác với khán giả.
Khuyến khích lối diễn chân thật, giàu cảm xúc; có thể thêm những khoảnh khắc diễn viên giao lưu, đặt câu hỏi trực tiếp với khán giả về việc "nói thật – nói dối" để tăng tính đối thoại, khiến vở kịch không chỉ để xem mà còn để suy ngẫm.

e) Mở rộng kênh đến với công chúng trẻ.
Ngoài biểu diễn trực tiếp, có thể dựng thành các trích đoạn ngắn, quay video, chia sẻ trên mạng xã hội hoặc tổ chức diễn tại trường học, nhà văn hóa để vở kịch tiếp cận được nhiều bạn trẻ hơn.

→ Nguyên tắc chung: đổi mới hình thức (ngôn ngữ, sân khấu, cách diễn, kênh truyền thông) và tạo cầu nối với các vấn đề đương đại, nhưng tôn trọng tuyệt đối tư tưởng, giá trị nhân văn mà Lưu Quang Vũ gửi gắm.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.