Giải Câu hỏi 2 trang 29 Chuyên đề Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Nguyên nhân dẫn đến "sự thần kì" của nền kinh tế Nhật Bản

Từ một nước bại trận trong Chiến tranh thế giới thứ hai, bị tàn phá nặng nề, Nhật Bản đã nhanh chóng khôi phục và vươn lên trở thành một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính lớn của thế giới (cùng với Mĩ và Tây Âu). Đó được coi là "sự thần kì" của nền kinh tế Nhật Bản. Nguyên nhân chủ yếu gồm:

a) Con người (nhân tố quyết định hàng đầu)

- Con người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có trình độ, chuyên môn cao, cần cù lao động, có ý thức tổ chức kỉ luật và tinh thần trách nhiệm cao.
- Người Nhật biết đề cao những giá trị truyền thống, tiết kiệm, sẵn sàng hi sinh lợi ích cá nhân cho sự phát triển chung của đất nước. Đây được xem là vốn quý nhất, là nhân tố quyết định hàng đầu.

b) Vai trò lãnh đạo, quản lí có hiệu quả của Nhà nước

- Nhà nước đề ra các chiến lược phát triển kinh tế vĩ mô đúng đắn, năng động, nắm bắt được thời cơ và điều tiết nền kinh tế một cách hợp lí.
- Các công ti Nhật Bản năng động, có tầm nhìn xa, quản lí tốt nên có tiềm lực và sức cạnh tranh cao.

c) Áp dụng thành tựu khoa học - kĩ thuật hiện đại

- Nhật Bản biết tận dụng tốt các thành tựu khoa học - kĩ thuật của thế giới, mua bằng phát minh sáng chế để nâng cao năng suất, chất lượng và hạ giá thành sản phẩm.

d) Chi phí quốc phòng thấp

- Theo Hiến pháp (1947), Nhật Bản không được duy trì quân đội thường trực và tiến hành chiến tranh, nên chi phí cho quốc phòng thấp (không vượt quá 1% GDP). Nhờ đó, Nhật Bản có điều kiện tập trung vốn đầu tư cho phát triển kinh tế.

đ) Các yếu tố bên ngoài thuận lợi

- Nhật Bản tận dụng tốt các yếu tố bên ngoài để phát triển: viện trợ của Mĩ; lợi dụng các cuộc chiến tranh ở Triều Tiên (1950 - 1953) và Việt Nam để làm giàu (được coi như "ngọn gió thần" đối với nền kinh tế Nhật Bản); đồng thời tranh thủ nguồn nguyên liệu, thị trường của thế giới.

Kết luận: "Sự thần kì" của kinh tế Nhật Bản là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố, trong đó nhân tố con người được coi là quyết định hàng đầu, cùng với vai trò quản lí của Nhà nước, việc áp dụng khoa học - kĩ thuật, chi phí quốc phòng thấp và tận dụng tốt các điều kiện bên ngoài.