Giải Câu hỏi 1 trang 15 Chuyên đề Hoá học 12
Đề bài
Cho sơ đồ phản ứng:
a) Viết công thức cấu tạo của A và B, biết A là sản phẩm chính, A và B là những chất đồng phân có cùng công thức phân tử .
b) Viết cơ chế phản ứng để giải thích quá trình tạo thành A và B.
Sơ đồ: 2-methylpropene (isobutylene) tác dụng với HBr tạo A + B.
Lời giải
## a) Công thức cấu tạo của A và B
Phản ứng cộng HBr vào 2-methylpropene tuân theo quy tắc Markovnikov: nguyên tử H của HBr cộng vào nguyên tử carbon của liên kết đôi có nhiều H hơn, còn Br cộng vào nguyên tử carbon có ít H hơn (carbon bậc cao hơn).
- A (sản phẩm chính) — cộng theo Markovnikov: Br gắn vào carbon bậc ba (carbon mang hai nhóm ):
- B (sản phẩm phụ) — cộng trái quy tắc Markovnikov: Br gắn vào carbon đầu mạch:
Cả A và B đều có cùng công thức phân tử nên là đồng phân của nhau.
##
b) Cơ chế phản ứng
Đây là phản ứng cộng electrophile (cộng ái điện tử), xảy ra theo hai giai đoạn.
Giai đoạn 1: Cộng tạo carbocation (chậm, quyết định tốc độ)
Phân tử HBr phân cực ; tiểu phân tấn công vào liên kết đôi . Tuỳ vào việc gắn vào carbon nào mà tạo ra hai carbocation khác nhau:
- Nếu cộng vào nhóm → tạo carbocation bậc III (bền):
- Nếu cộng vào carbon giữa → tạo carbocation bậc I (kém bền):
Giai đoạn 2: Anion kết hợp với carbocation (nhanh)
Giải thích sản phẩm chính: Carbocation bậc III bền hơn nhiều so với carbocation bậc I nhờ hiệu ứng đẩy electron (+I) của ba nhóm làm phân tán điện tích dương. Do đó con đường tạo carbocation bậc III ưu tiên hơn, nên A là sản phẩm chính, còn B là sản phẩm phụ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.