Chuyên đề học tập Hoá học 11

Giải Câu hỏi trang 25 Chuyên đề Hoá học 11

Bài 3. Phân bón   Đã kiểm chéo

Đề bài

3.

a) Tại sao bón nhiều phân ammonium sulfate làm tăng độ chua của đất?

b) Tại sao bón nhiều phân superphosphate đơn làm đất chai cứng?

Lời giải

a) Vì sao bón nhiều phân ammonium sulfate làm tăng độ chua của đất?

Phân ammonium sulfate có công thức (NH4)2SO4(NH_4)_2SO_4, cung cấp cho cây đạm ở dạng ion ammonium NH4+NH_4^+.

- Cây trồng hấp thụ chủ yếu cation NH4+NH_4^+ để lấy đạm, còn lại gốc SO42−SO_4^{2-} trong đất.
- Ngoài ra, trong đất ion NH4+NH_4^+ bị các vi khuẩn nitrate hoá oxi hoá (quá trình nitrate hoá), giải phóng ion H+H^+:

NH4++2O2→NO3−+2H++H2ONH_4^+ + 2O_2 \rightarrow NO_3^- + 2H^+ + H_2O

- Ion H+H^+ sinh ra kết hợp với gốc SO42−SO_4^{2-} còn lại tạo thành acid H2SO4H_2SO_4, làm tăng nồng độ H+H^+ trong dung dịch đất.

Nồng độ H+H^+ tăng ⟹ pH của đất giảm ⟹ đất bị chua thêm. Vì vậy bón nhiều phân ammonium sulfate (và các phân đạm ammonium nói chung) lâu ngày làm tăng độ chua của đất.

b) Vì sao bón nhiều phân superphosphate đơn làm đất chai cứng?

Superphosphate đơn được sản xuất bằng cách cho quặng phosphorite (hoặc apatite) tác dụng với dung dịch H2SO4H_2SO_4 đặc:

Ca3(PO4)2+2H2SO4→Ca(H2PO4)2+2CaSO4Ca_3(PO_4)_2 + 2H_2SO_4 \rightarrow Ca(H_2PO_4)_2 + 2CaSO_4

Thành phần phân gồm muối tan Ca(H2PO4)2Ca(H_2PO_4)_2 (cung cấp lân cho cây) và một lượng lớn CaSO4CaSO_4 (thạch cao) không tan, không có giá trị dinh dưỡng.

- Phần CaSO4CaSO_4 (thạch cao) chiếm tỉ lệ lớn và không được cây hấp thụ nên tích tụ lại trong đất.
- Lượng thạch cao tích tụ nhiều năm làm kết dính các hạt đất, khiến đất bị nén chặt, mất độ tơi xốp.

Vì vậy bón nhiều superphosphate đơn trong thời gian dài làm đất chai cứng, giảm độ phì nhiêu.

Đáp số

Cây hút NH4+NH_4^+ và quá trình nitrate hoá sinh H+H^+ (tạo H2SO4H_2SO_4) ⟹ pH giảm, đất hoá chuaPhân chứa nhiều CaSO4CaSO_4 (thạch cao) không tan tích tụ, kết dính hạt đất ⟹ đất chai cứng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.