Chuyên đề học tập Hoá học 11

Giải Câu hỏi trang 24 Chuyên đề Hoá học 11

Bài 3. Phân bón hữu cơ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Em hãy làm phân bón từ rác thải hữu cơ ở gia đình.

Lời giải

Hướng dẫn làm phân bón hữu cơ (phân compost) từ rác thải hữu cơ trong gia đình

Rác thải hữu cơ trong gia đình (vỏ rau củ quả, bã chè, bã cà phê, vỏ trứng, cơm thừa, lá cây…) chứa nhiều hợp chất hữu cơ giàu các nguyên tố dinh dưỡng (N, P, K và các nguyên tố trung – vi lượng). Nhờ hoạt động phân giải của vi sinh vật trong điều kiện thích hợp, các chất hữu cơ này được chuyển hoá thành mùn và các chất khoáng mà cây trồng hấp thụ được, tạo thành phân bón hữu cơ (phân compost).

a) Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ
- Nguyên liệu: rác thải hữu cơ dễ phân huỷ đã được thu gom, cắt/băm nhỏ (vỏ rau củ, lá cây, bã chè, bã cà phê, vỏ trứng đập nhỏ…). Không dùng xương, thịt, mỡ, thức ăn nhiều dầu mỡ vì lâu phân huỷ và gây mùi hôi, thu hút côn trùng.
- Dụng cụ: thùng ủ (thùng nhựa hoặc thùng xốp) có nắp đậy, đục vài lỗ nhỏ ở thành và đáy để thoát nước và thông khí; có thể bổ sung một ít chế phẩm vi sinh (men vi sinh) hoặc một lớp đất, phân trùn để cung cấp vi sinh vật.

b) Tiến hành ủ (các bước)
1. Lót dưới đáy thùng một lớp vật liệu khô (rơm rạ, lá khô, mùn cưa, giấy vụn) để thoát nước và tạo độ thông thoáng.
2. Xếp xen kẽ một lớp rác hữu cơ tươi (giàu nitrogen, ẩm) với một lớp vật liệu khô (giàu carbon), rắc thêm chế phẩm vi sinh hoặc một lớp đất mỏng giữa các lớp để cung cấp vi sinh vật phân giải.
3. Tưới ẩm nhẹ cho khối ủ (độ ẩm khoảng 50–60%, nắm thấy ẩm tay nhưng không chảy nước), đậy nắp để giữ nhiệt và độ ẩm.
4. Khoảng 5–7 ngày đảo trộn khối ủ một lần để cung cấp oxygen cho vi sinh vật hiếu khí hoạt động, giúp phân huỷ nhanh và giảm mùi; kiểm tra, duy trì độ ẩm khi cần.

c) Thu hoạch và sử dụng
- Sau khoảng 25–40 ngày (tuỳ điều kiện và loại rác), khi khối ủ chuyển sang màu nâu đen, tơi xốp, không còn mùi hôi mà có mùi đất ẩm, nhiệt độ trở lại bình thường thì phân đã hoai mục, có thể đem sử dụng.
- Dùng phân này bón lót hoặc bón cho rau, cây cảnh trong gia đình giúp cải tạo đất, cung cấp dinh dưỡng và tăng độ phì nhiêu của đất.

Lưu ý an toàn – vệ sinh: đặt thùng ủ nơi thoáng, tránh để nước rỉ gây ô nhiễm; đeo găng tay khi thao tác; đậy kín để tránh ruồi, muỗi và mùi; không cho rác vô cơ (nhựa, thuỷ tinh, kim loại) vào khối ủ.

Ý nghĩa: cách làm này tận dụng rác thải hữu cơ, giảm lượng rác thải ra môi trường, tạo ra phân bón hữu cơ sạch, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững.

Đáp số

Ủ rác hữu cơ (compost): băm nhỏ rác → xếp xen kẽ lớp rác tươi với lớp vật liệu khô + men vi sinh → giữ ẩm 50–60%, đảo trộn định kì → sau ~25–40 ngày thu được phân hữu cơ hoai mục màu nâu đen, tơi xốp để bón cây

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.