Giải Luyện tập 1 trang 34 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Ứng dụng kĩ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh do Reovirus ở cá trắm cỏ

Bệnh xuất huyết ở cá trắm cỏ do Reovirus (Grass carp reovirus – GCRV) gây ra. Đây là virus có vật chất di truyền là RNA, nên khi chẩn đoán cần dùng kĩ thuật RT-PCR (PCR phiên mã ngược). Quy trình ứng dụng gồm các bước sau:

a) Thu mẫu bệnh phẩm: Lấy mẫu từ cá nghi nhiễm bệnh (gan, thận, lách, mang hoặc mô cơ có biểu hiện xuất huyết) – nơi virus tập trung với mật độ cao.

b) Tách chiết vật chất di truyền: Tách RNA tổng số của virus từ mẫu bệnh phẩm. Vì Reovirus là virus RNA nên vật chất di truyền thu được là RNA.

c) Phiên mã ngược tạo cDNA: Dùng enzyme phiên mã ngược (reverse transcriptase) chuyển RNA của virus thành DNA bổ sung (cDNA) để làm khuôn cho phản ứng PCR.

d) Thực hiện phản ứng PCR (nhân bản DNA): Sử dụng cặp mồi (primer) đặc hiệu được thiết kế dựa trên trình tự gene đặc trưng của Reovirus. Qua các chu kì nhiệt (biến tính – bắt cặp – kéo dài), đoạn DNA đặc trưng của virus được nhân lên thành hàng triệu bản sao.

e) Điện di và phân tích kết quả: Sản phẩm PCR được điện di trên gel agarose. Nếu trong mẫu có DNA của Reovirus thì xuất hiện vạch (band) ở đúng vị trí kích thước đoạn gene đặc hiệu → mẫu dương tính (cá nhiễm Reovirus); nếu không xuất hiện vạch đặc hiệu → mẫu âm tính (cá không nhiễm).

Ý nghĩa: Kĩ thuật PCR cho phép phát hiện Reovirus nhanh, chính xác, độ nhạy cao, phát hiện được cả khi virus ở mật độ thấp hoặc cá mang mầm bệnh chưa biểu hiện triệu chứng. Nhờ đó giúp chẩn đoán sớm, kịp thời cách li và xử lí ổ bệnh, hạn chế lây lan trong ao nuôi.