Giải Mở đầu trang 32 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

a) Ý nghĩa của việc phòng bệnh cho động vật thuỷ sản

Trong nuôi trồng thuỷ sản, phòng bệnh luôn được đặt lên hàng đầu theo phương châm "phòng bệnh là chính, chữa bệnh khi cần thiết", vì:

- Động vật thuỷ sản sống trong môi trường nước nên khi dịch bệnh xảy ra thường lây lan rất nhanh, trên diện rộng và khó kiểm soát; việc chữa trị từng cá thể gần như không thực hiện được.
- Khi cá, tôm đã mắc bệnh thì thường bỏ ăn, việc đưa thuốc vào cơ thể qua thức ăn kém hiệu quả, tỉ lệ chết cao, điều trị tốn kém mà hiệu quả thấp.
- Phòng bệnh tốt giúp vật nuôi khoẻ mạnh, sinh trưởng và phát triển nhanh, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của nghề nuôi.
- Hạn chế sử dụng thuốc, hoá chất và kháng sinh, nhờ đó bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng, giảm ô nhiễm môi trường nước và hướng tới nuôi trồng thuỷ sản bền vững.

b) Vai trò của công nghệ sinh học trong sản xuất vaccine phòng bệnh cho cá nuôi (Hình 8.1)

Công nghệ sinh học là công cụ chủ yếu để nghiên cứu và sản xuất vaccine phòng bệnh cho động vật thuỷ sản, thể hiện ở các vai trò sau:

- Giúp xác định, phân lập và nuôi cấy tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, virus); trên cơ sở đó sản xuất ra vaccine đặc hiệu với từng loại mầm bệnh của cá nuôi.
- Nhờ kĩ thuật di truyền (công nghệ gene, DNA tái tổ hợp), có thể tạo ra các loại vaccine thế hệ mới (vaccine tái tổ hợp, vaccine DNA) an toàn, không gây bệnh nhưng vẫn kích thích cơ thể cá tạo đáp ứng miễn dịch.
- Vaccine được sản xuất với số lượng lớn, chất lượng ổn định, giá thành hợp lí; sau khi đưa vào cơ thể cá (ví dụ tiêm vaccine như Hình 8.1) sẽ kích thích hệ miễn dịch sinh ra kháng thể, giúp cá chủ động phòng được bệnh tương ứng.
- Sử dụng vaccine thay cho kháng sinh giúp giảm thiểu việc dùng thuốc, hạn chế hiện tượng kháng kháng sinh, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng, độ an toàn của sản phẩm thuỷ sản.

*Lưu ý:* vaccine phòng bệnh thuỷ sản là chế phẩm sinh học nên phải được bảo quản lạnh ở 4 – 8 °C để giữ được hoạt tính (như ghi chú trên lọ vaccine ở Hình 8.1).