Giải Khám phá trang 29 Chuyên đề Công nghệ 12
Đề bài
Quan sát Hình 7.2 và mô tả các bước sử dụng hormone trong sản xuất giống cá chép.
Mô tả hình bằng lời
Hình 7.2. Sơ đồ sử dụng hormone trong sản xuất giống cá chép. Sơ đồ gồm hai hàng:
- Hàng cá cái (♀): Tiêm kích dục tố lần 1 → (sau 6 – 8 giờ) Tiêm kích dục tố lần 2 → Thu trứng cá cái (trứng hứng vào bát) → Thụ tinh nhân tạo.
- Hàng cá đực (♂): Tiêm kích dục tố cho cá đực → Thu tinh cá đực (chứa vào ống nghiệm) → Thụ tinh nhân tạo.
Trứng cá cái và tinh cá đực cùng được đưa vào bước Thụ tinh nhân tạo.
Gợi ý trả lời
Mô tả các bước sử dụng hormone trong sản xuất giống cá chép (theo Hình 7.2)
Việc sử dụng hormone (kích dục tố) nhằm kích thích cá bố mẹ thành thục và rụng trứng/phóng tinh đồng loạt, chủ động cho thụ tinh nhân tạo. Quá trình được tiến hành song song trên cá cái và cá đực, sau đó gặp nhau ở bước thụ tinh:
a) Đối với cá cái (♀):
- Bước 1 – Tiêm kích dục tố lần 1: Tiêm liều hormone sơ bộ (liều thăm dò) để kích thích buồng trứng tiếp tục phát triển và chuẩn bị cho trứng chín.
- Bước 2 – Tiêm kích dục tố lần 2: Sau lần 1 khoảng 6 – 8 giờ, tiêm liều quyết định (liều cao hơn) để kích thích trứng chín và rụng đồng loạt.
- Bước 3 – Thu trứng cá cái: Khi trứng đã chín và rụng, tiến hành vuốt nhẹ bụng cá để thu trứng, hứng trứng vào bát (dụng cụ sạch, khô).
b) Đối với cá đực (♂):
- Bước 1 – Tiêm kích dục tố cho cá đực: Tiêm hormone để kích thích cá đực tạo và phóng tinh trùng chất lượng tốt.
- Bước 2 – Thu tinh cá đực: Vuốt nhẹ bụng cá đực để lấy tinh dịch, chứa vào ống nghiệm (hoặc dụng cụ sạch).
c) Thụ tinh nhân tạo:
- Trộn trứng cá cái (đã thu trong bát) với tinh dịch cá đực (trong ống nghiệm), khuấy đều nhẹ nhàng để tinh trùng tiếp xúc và thụ tinh cho trứng. Sau đó đưa trứng đã thụ tinh vào ấp để nở ra cá con.
Kết luận: Nhờ sử dụng hormone, người ta chủ động điều khiển được thời điểm trứng chín và phóng tinh, giúp thu trứng – tinh đồng loạt và thụ tinh nhân tạo đạt tỉ lệ cao, nâng cao hiệu quả sản xuất giống cá chép.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.