Giải Luyện tập 1 trang 28 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

a) Chọn, tạo giống thuỷ sản nhờ ứng dụng chỉ thị phân tử (chọn lọc nhờ chỉ thị phân tử – MAS: *Marker Assisted Selection*)

- Bước 1. Xác định tính trạng mong muốn cần cải tạo ở đối tượng thuỷ sản (ví dụ: sinh trưởng nhanh, kháng bệnh, chịu được điều kiện bất lợi…) và tìm chỉ thị phân tử (một đoạn DNA đặc trưng) liên kết chặt với gene quy định tính trạng đó.

- Bước 2. Thu mẫu (vây, mô, máu…) và tách chiết DNA của từng cá thể trong quần thể chọn giống.

- Bước 3. Dùng kĩ thuật sinh học phân tử (PCR, điện di…) để phân tích DNA, xác định những cá thể mang chỉ thị phân tử gắn với tính trạng mong muốn.

- Bước 4. Chọn các cá thể mang chỉ thị phân tử mong muốn làm bố mẹ.

- Bước 5. Cho các cá thể được chọn sinh sản (lai tạo, nhân giống) để tạo ra thế hệ con mang tính trạng tốt, từ đó hình thành đàn/giống thuỷ sản mới.

b) Tạo giống thuỷ sản nhờ ứng dụng công nghệ gene (chuyển gene tạo sinh vật biến đổi gene)

- Bước 1. Xác định và phân lập gene mong muốn – gene quy định tính trạng tốt (sinh trưởng nhanh, kháng bệnh, chịu lạnh…), có thể lấy từ chính loài thuỷ sản đó hoặc từ loài khác.

- Bước 2. Tạo DNA tái tổ hợp: gắn gene cần chuyển vào vector chuyển gene (plasmid…) để đưa được gene vào tế bào nhận.

- Bước 3. Chuyển gene (DNA tái tổ hợp) vào tế bào nhận của đối tượng thuỷ sản – thường là trứng đã thụ tinh hoặc phôi – bằng các phương pháp như vi tiêm, xung điện…

- Bước 4. Nuôi cấy, cho tế bào/phôi phát triển thành cơ thể hoàn chỉnh mang gene chuyển.

- Bước 5. Kiểm tra, chọn lọc những cá thể có gene chuyển biểu hiện đúng tính trạng mong muốn rồi nhân lên để tạo thành giống thuỷ sản mới mang đặc tính tốt.