Giải Khám phá trang 28 Chuyên đề Công nghệ 12
Đề bài
Quan sát Hình 6.7 và mô tả các bước tạo giống thuỷ sản tam bội.
Mô tả hình bằng lời
Hình 6.7. Các bước tạo giống thuỷ sản tam bội, gồm hai sơ đồ:
a) Sinh sản thông thường: Trứng (1n kép, chứa hai nhân n) được tinh trùng (n) thụ tinh → xuất hiện thể cực tiêu biến (thoát một nhân n ra ngoài) → hợp tử lưỡng bội 2n.
b) Tạo giống tam bội: Trứng (1n kép, hai nhân n) được tinh trùng (n) thụ tinh, có Can thiệp (sốc nhiệt, áp suất cao, hoá chất) giữ lại thể cực → trứng chứa ba nhân n → hợp tử tam bội 3n.
Gợi ý trả lời
Mô tả các bước tạo giống thuỷ sản tam bội (Hình 6.7)
Thể tam bội (3n) được tạo ra bằng cách can thiệp vào quá trình thụ tinh bình thường để giữ lại thể cực thứ hai trong trứng. So sánh hai sơ đồ:
a) Sinh sản thông thường (tạo hợp tử lưỡng bội $2n$):
- Bước 1: Trứng chín chứa hai nhân đơn bội ($1n$ kép, gồm hai nhân $n$) được tinh trùng ($n$) thụ tinh.
- Bước 2: Sau thụ tinh, trứng loại bỏ một nhân $n$ ra ngoài dưới dạng thể cực (thể cực tiêu biến).
- Bước 3: Nhân $n$ còn lại của trứng kết hợp với nhân $n$ của tinh trùng, tạo thành hợp tử lưỡng bội $2n$ ($n + n = 2n$).
b) Tạo giống tam bội (tạo hợp tử tam bội $3n$):
- Bước 1: Trứng chín chứa hai nhân đơn bội ($1n$ kép, gồm hai nhân $n$) được tinh trùng ($n$) thụ tinh (giống bước 1 ở trên).
- Bước 2: Ngay sau thụ tinh, can thiệp bằng tác nhân vật lí hoặc hoá học (sốc nhiệt, áp suất cao, hoá chất) để ngăn trứng thải thể cực, tức giữ lại cả hai nhân $n$ trong trứng.
- Bước 3: Lúc này trứng chứa ba nhân $n$ (hai nhân $n$ của trứng được giữ lại + một nhân $n$ của tinh trùng). Ba nhân này kết hợp tạo thành hợp tử tam bội $3n$ ($n + n + n = 3n$).
Kết luận: Điểm mấu chốt để tạo giống tam bội là dùng tác nhân can thiệp (sốc nhiệt, áp suất cao, hoá chất) đúng thời điểm sau thụ tinh nhằm giữ lại thể cực thứ hai, nhờ đó hợp tử nhận được ba bộ nhiễm sắc thể đơn bội ($3n$) thay vì hai bộ ($2n$) như sinh sản thông thường.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.