Sáng kiến kinh nghiệm Nâng cao hiệu quả giờ dạy kiểu bài văn thuyết minh Ngữ văn lớp 8

KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIỜ DẠY KIỂU BÀI VĂN THUYẾT MINH

KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIỜ DẠY KIỂU BÀI VĂN THUYẾT MINH (TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 8)

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ I. LÍ DO: Trong mấy chục năm qua, khoa học kĩ thuật “bùng nổ”. Nhiều vấn đề cần trang bị cho người lao động để đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân. Có những tri thức không còn thích hợp, thậm chí đã lỗi thời cần được loại bỏ. Nội dung và phương pháp giáo dục trong nhà trường, trong đó bậc THCS cần được xem xét, điều chỉnh. Từ năm 1997, những đổi mới đồng bộ về giáo dục THCS và việc xây dựng lại chương trình, biên soạn lại sách giáo khoa các môn học theo tư tưởng tích cực hoá hoạt động của học sinh đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương pháp giáo dục. Cùng với các bộ sách giáo khoa của các khối lớp khác, sách giáo khoa Ngữ văn 8 được biên soạn theo nguyên tắc tích hợp ba phân môn Văn – Tiếng Việt – Tập làm văn theo định hướng tích cực hoá hoạt động học tập của người học. Sự tuân thủ hai nguyên tắc trên này đã tạo nên những tiền đề thuận lợi cho việc vận dụng định hướng đổi mới phương pháp dạy học.

Một điểm mới, dễ nhận thấy ở chương trình sách giáo khoa Ngữ văn 8 là sự cố gắng vừa tiếp thu những nội dung ổn định, hợp lí của bộ sách giáo khoa Văn học – Tiếng Việt – Tập làm văn có những thay đổi phù hợp với tinh thần tích hợp và những yêu cầu mới hiện đại hoá thể hiện rõ nhất việc tránh xu hướng hàn lâm, quá tải, nặng nề, thiếu thiết thực, tăng cường tính ứng dụng thực hành. Theo tinh thần này, nội dung phần Tập làm văn đã chú ý cân đối nội dung, hướng tới tính toàn diện và gắn với thực tiễn đời sống nhằm đào tạo năng lực đọc, viết cho học sinh. Việc đưa kiểu văn bản thuyết minh vào giảng dạy là một minh chứng.

Đây là kiểu văn bản hoàn toàn mới, chưa có trong chương trình và trong sách giáo khoa Tập làm văn cũ. Tuy nhiên, mới là so với chương trình và sách giáo khoa thôi, chứ không mới so với yêu cầu thực tế của đời sống. Đưa kiểu văn bản này vào giảng dạy là đáp ứng yêu cầu đời sống, đào tạo một năng lực cần thiết mà học sinh ta xưa nay vốn thiếu, chưa được học chính thức. Để giảng dạy có hiệu quả kiểu văn bản này, đòi hỏi người giáo viên phải có sự nghiên cứu, tìm tòi, đổi mới phương pháp nhằm đáp ứng yêu cầu cụ thể của chương trình về kiến thức và kĩ năng. Đó cũng chính là lí do tôi chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả giờ dạy kiểu bài thuyết minh” (Trong chương trình văn 8)

2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nâng cao hiệu quả giảng dạy kiểu bài Thuyết minh – một kiểu bài mới và khó đối với học sinh.

ThuVienDeThi.com

- Cụ thể hoá lí thuyết qua các bài tập thực hành, giúp học sinh nắm kiểu bài nhanh và dễ dàng hơn.

3. KẾT QUẢ CẦN ĐẠT

Với nội dung đề tài Giảng dạy kiểu bài thuyết minh trong chương trình Ngữ văn 8, giúp học sinh đạt được những yêu cầu sau:

Chuẩn:

*Kiến thức: HS nắm được

- Những đặc điểm cơ bản của kiểu bài thuyết minh.

- Các phương pháp thuyết minh.

- Một số dạng bài thuyết minh cơ bản, cần thiết trong cuộc sống.

* Kĩ năng:

- Kĩ năng phân tích mẫu, so sánh, đối chiếu, tổng hợp, hình thành kiến thức.

- Kĩ năng vận dụng lí thuyết để sáng tạo văn bản thuyết minh.

- Kĩ năng diễn đạt rõ ràng, lưu loát, có sức cuốn hút.

* Thái độ:

- HS có thái độ học tập nghiêm túc, tích cực, tư duy, sáng tạo.

- Yêu thích môn học.

- Có ý thức vận dụng lí thuyết vào thực hành: sản sinh văn bản phù hợp với hoạt động thực tiễn.

Nâng cao: HS biết vận dụng các kiến thức và kĩ năng từ kiểu bài thuyết minh đem lại vào học tập và thực tiễn.

4. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU * Đối tượng nghiên cứu:

- Các tiết học về kiểu bài thuyết minh trong chương trình sách giáo khoa Ngữ văn 8.

- Học sinh lớp 8 THCS – Trường THCS Triệu An

* Phạm vi nghiên cứu:

- Nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu lí luận kiểu bài thuyết minh, lí luận dạy - học kiểu bài thuyết minh.

- Nghiên cứu thực tiễn: Dự giờ đồng nghiệp để đánh giá tình hình đổi mới phương pháp, vận dụng phương pháp mới trong giảng dạy kiểu bài thuyết …