Giải Bài 2 trang 55 VBT Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

– Nghĩa của từ *chân* trong mỗi đoạn thơ:

a. Trong đoạn thơ a (của Vũ Quần Phương: *"Cái gậy có một chân..."*, *"Chiếc com-pa... có chân đứng, chân quay"*, *"Cái kiềng... ba chân xòe trong lửa"*), từ chân chỉ phần dưới cùng của một đồ vật (cái gậy, com-pa, cái kiềng), tiếp giáp với mặt nền và có tác dụng đỡ cho đồ vật đứng vững. Đây là nghĩa chuyển.

b. Trong đoạn thơ b (*"Chân em bước thật êm / Đường sau mưa ẩm ướt"*), từ chân chỉ bộ phận dưới cùng của cơ thể người, dùng để đi, đứng (bước đi). Đây là nghĩa gốc.

– Điểm giống và khác nhau giữa các nghĩa nêu trên:

| So sánh | Nghĩa của từ *chân* trong đoạn thơ a | Nghĩa của từ *chân* trong đoạn thơ b |
| --- | --- | --- |
| Giống nhau | Đều chỉ bộ phận (phần) dưới cùng, tiếp xúc với mặt đất/mặt nền và có tác dụng đỡ, nâng cho đứng vững. | Đều chỉ bộ phận (phần) dưới cùng, tiếp xúc với mặt đất/mặt nền và có tác dụng đỡ, nâng cho đứng vững. |
| Khác nhau | Chỉ phần dưới của đồ vật (gậy, com-pa, kiềng) — không cử động, không tự đi lại được → là nghĩa chuyển. | Chỉ bộ phận của cơ thể người, cử động được, dùng để đi lại → là nghĩa gốc. |

Vậy *chân* là một từ đa nghĩa: từ nghĩa gốc (chân người) đã chuyển sang nghĩa chỉ phần dưới cùng dùng để đỡ của đồ vật; các nghĩa này có nét chung là "phần dưới cùng dùng để đỡ".