Giải Hoạt động trang 116 SGK Vật lí 12
Đề bài
Thảo luận để thực hiện các yêu cầu sau:
1. Nêu vai trò của các nhà máy điện hạt nhân trong đời sống.
2. Đánh giá các ưu điểm, nhược điểm và cơ hội phát triển của các nhà máy điện hạt nhân.
Lời giải
1. Vai trò của các nhà máy điện hạt nhân trong đời sống
Nhà máy điện hạt nhân là cơ sở sử dụng năng lượng toả ra từ phản ứng phân hạch dây chuyền có điều khiển của các hạt nhân nặng (như ) để đun sôi nước, tạo hơi nước làm quay tua bin của máy phát điện, qua đó biến năng lượng hạt nhân thành điện năng. Vai trò của nó trong đời sống:
- Cung cấp một nguồn điện năng lớn và ổn định phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng của quốc gia.
- Bổ sung, thay thế cho các nguồn năng lượng hoá thạch (than đá, dầu mỏ, khí đốt) đang ngày càng cạn kiệt.
- Vì quá trình sản xuất điện hầu như không phát thải khí và các khí gây hiệu ứng nhà kính, nhà máy điện hạt nhân góp phần giảm ô nhiễm không khí và chống biến đổi khí hậu.
- Thúc đẩy sự phát triển của khoa học – kĩ thuật và công nghiệp hạt nhân nói chung (y học, nông nghiệp, nghiên cứu…).
2. Ưu điểm, nhược điểm và cơ hội phát triển của các nhà máy điện hạt nhân
a) Ưu điểm
- Mật độ năng lượng rất lớn: một lượng nhỏ nhiên liệu hạt nhân toả ra năng lượng khổng lồ (sự phân hạch 1 kg toả năng lượng tương đương việc đốt hàng nghìn tấn than), nên tiết kiệm được khối lượng nhiên liệu vận chuyển, lưu trữ.
- Công suất lớn, hoạt động liên tục và ổn định, không phụ thuộc thời tiết như điện gió, điện mặt trời.
- Hầu như không phát thải khí và khí gây hiệu ứng nhà kính trong quá trình phát điện, thân thiện hơn với khí hậu so với nhiệt điện dùng nhiên liệu hoá thạch.
- Giá thành điện năng tương đối ổn định, ít chịu biến động của giá nhiên liệu hoá thạch.
b) Nhược điểm
- Vốn đầu tư xây dựng rất lớn, công nghệ phức tạp, đòi hỏi trình độ kĩ thuật và quản lí cao.
- Nguy cơ rò rỉ phóng xạ và tai nạn hạt nhân (như các sự cố Chernobyl, Fukushima) gây hậu quả nghiêm trọng, lâu dài cho con người và môi trường.
- Vấn đề xử lí, lưu giữ chất thải phóng xạ rất khó khăn vì chất thải có tính phóng xạ tồn tại trong thời gian rất dài.
- Yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, an ninh để tránh việc sử dụng sai mục đích (vũ khí hạt nhân).
c) Cơ hội phát triển
- Nhu cầu điện năng ngày càng tăng trong khi nhiên liệu hoá thạch cạn kiệt và gây ô nhiễm, tạo cơ hội cho điện hạt nhân.
- Xu hướng giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu khiến điện hạt nhân (nguồn phát thải carbon thấp) được quan tâm.
- Công nghệ lò phản ứng ngày càng tiến bộ, an toàn hơn; triển vọng của phản ứng nhiệt hạch có kiểm soát trong tương lai hứa hẹn nguồn năng lượng sạch, gần như vô tận.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.