Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Câu hỏi 2 trang 103 SGK Vật lí 12

Bài 24. Phản ứng tổng hợp hạt nhân   Đã kiểm chéo

Đề bài

So sánh định tính phản ứng tổng hợp hạt nhân và phản ứng phân hạch về các đặc điểm: nhiên liệu phản ứng và điều kiện xảy ra phản ứng.

Lời giải

a) Nhiên liệu phản ứng

- Phản ứng tổng hợp hạt nhân: nhiên liệu là các hạt nhân nhẹ (số khối nhỏ), điển hình là các đồng vị của hiđro như đơteri 12H_1^2\text{H} và triti 13H_1^3\text{H}. Đây là những nguyên liệu có sẵn rất dồi dào trong tự nhiên (ví dụ đơteri có trong nước biển).

- Phản ứng phân hạch: nhiên liệu là các hạt nhân nặng (số khối lớn), điển hình là 92235U_{92}^{235}\text{U} hoặc 94239Pu_{94}^{239}\text{Pu}. Đây là những nguyên liệu hiếm hơn nhiều trong tự nhiên.

b) Điều kiện xảy ra phản ứng

- Phản ứng tổng hợp hạt nhân: chỉ xảy ra ở nhiệt độ rất cao (cỡ hàng chục đến hàng trăm triệu độ). Lí do: các hạt nhân nhẹ đều mang điện tích dương nên đẩy nhau rất mạnh; phải có nhiệt độ cực cao để chúng chuyển động đủ nhanh, tiến lại thật gần nhau thì mới kết hợp được. Vì vậy phản ứng này còn gọi là phản ứng nhiệt hạch. Điều kiện này rất khó tạo ra và duy trì.

- Phản ứng phân hạch: xảy ra dễ hơn nhiều, chỉ cần dùng nơtron bắn vào hạt nhân nặng là có thể gây ra phản ứng, và có thể thực hiện ngay ở điều kiện nhiệt độ thông thường. Nếu khối lượng nhiên liệu đạt khối lượng tới hạn thì phản ứng tự duy trì thành phản ứng dây chuyền.

Đáp số

Nhiên liệu: tổng hợp dùng hạt nhân nhẹ (đơteri, triti) dồi dào; phân hạch dùng hạt nhân nặng (U-235, Pu-239) hiếmĐiều kiện: tổng hợp cần nhiệt độ rất cao (phản ứng nhiệt hạch), khó thực hiện; phân hạch chỉ cần nơtron bắn vào, dễ xảy ra ở nhiệt độ thường

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.