Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Hoạt động trang 97 SGK Vật lí 12

Bài 22. Phản ứng hạt nhân   Đã kiểm chéo

Đề bài

So sánh tổng số điện tích, tổng số nucleon của các hạt nhân trước và sau khi tương tác trong thí nghiệm như mô tả ở Hình 22.2.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 97 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 22.2 gồm hai phần. Bên trái là ảnh chụp buồng sương trong thí nghiệm của Blackett: trên nền đen có nhiều vệt sương màu trắng (là vết của các hạt mang điện chuyển động) toả ra gần như song song từ dưới lên; tại một điểm có một vết rẽ thành hai nhánh (chỗ xảy ra tương tác), được khoanh bằng một vòng elip nét đứt màu đỏ. Bên phải là sơ đồ minh hoạ quá trình tương tác tại chỗ vết rẽ nhánh đó, vẽ dọc theo một đường chấm chấm: hạt nhân heli (hạt alpha) 24He^{4}_{2}\text{He} đi từ dưới lên đập vào hạt nhân nitrogen 714N^{14}_{7}\text{N} (ban đầu gần như đứng yên); sau tương tác sinh ra hai hạt nhân mới bay ra là oxygen 817O^{17}_{8}\text{O} và hydrogen 11H^{1}_{1}\text{H}. Như vậy phản ứng mô tả trong hình là 24He+714N→817O+11H^{4}_{2}\text{He} + ^{14}_{7}\text{N} \rightarrow ^{17}_{8}\text{O} + ^{1}_{1}\text{H}, trong đó mỗi hạt nhân ghi kèm số khối A (phía trên) và số proton Z (phía dưới): He có A = 4, Z = 2; N có A = 14, Z = 7; O có A = 17, Z = 8; H có A = 1, Z = 1.

Lời giải

Phản ứng hạt nhân trong Hình 22.2:

24He+714N→817O+11H^{4}_{2}\text{He} + ^{14}_{7}\text{N} \rightarrow ^{17}_{8}\text{O} + ^{1}_{1}\text{H}

Mỗi hạt nhân được ghi kèm số khối AA (số nucleon, phía trên) và số proton ZZ (số điện tích nguyên tố, phía dưới).

a) So sánh tổng số điện tích (tổng số ZZ):

Trước tương tác (He và N):

Ztrước=2+7=9Z_{\text{trước}} = 2 + 7 = 9

Sau tương tác (O và H):

Zsau=8+1=9Z_{\text{sau}} = 8 + 1 = 9

Vậy Ztrước=Zsau=9Z_{\text{trước}} = Z_{\text{sau}} = 9: tổng số điện tích (tổng số proton) của các hạt nhân trước và sau tương tác bằng nhau.

b) So sánh tổng số nucleon (tổng số khối AA):

Trước tương tác (He và N):

Atrước=4+14=18A_{\text{trước}} = 4 + 14 = 18

Sau tương tác (O và H):

Asau=17+1=18A_{\text{sau}} = 17 + 1 = 18

Vậy Atrước=Asau=18A_{\text{trước}} = A_{\text{sau}} = 18: tổng số nucleon (tổng số khối) của các hạt nhân trước và sau tương tác bằng nhau.

Kết luận: Trong phản ứng hạt nhân, tổng số điện tích và tổng số nucleon được bảo toàn (tổng số ZZ và tổng số AA của các hạt trước và sau phản ứng luôn bằng nhau).

Đáp số

Tổng số điện tích bằng nhau: Ztrước=Zsau=9Z_{trước} = Z_{sau} = 9Tổng số nucleon bằng nhau: Atrước=Asau=18A_{trước} = A_{sau} = 18

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.