Giải Bài 1 trang 88 SGK Vật lí 12
Đề bài
Đặt một khung dây dẫn hình chữ nhật có dòng điện chạy qua trong từ trường, sao cho mặt phẳng khung dây vuông góc với các đường cảm ứng từ (Hình 20.4) thì lực từ
A. làm dãn khung.
B. làm khung dây quay.
C. làm nén khung.
D. không tác dụng lên khung.
Hình 20.4: Một khung dây dẫn hình chữ nhật nằm nghiêng trong không gian, mặt phẳng khung dây đặt vuông góc với các đường cảm ứng từ. Các đường cảm ứng từ hướng thẳng đứng lên trên (vectơ B). Trong khung có dòng điện I chạy qua (mũi tên chỉ chiều dòng điện trên cạnh khung).
Lời giải
Khi mặt phẳng khung dây vuông góc với các đường cảm ứng từ, vectơ cảm ứng từ nằm trong mặt phẳng... thực ra song song với vectơ pháp tuyến của khung (hướng thẳng đứng lên trên như Hình 20.4).
a) Xét lực từ tác dụng lên mỗi cạnh của khung:
- Dòng điện trên mỗi cạnh đều vuông góc với (vì vuông góc với mặt phẳng chứa các cạnh). Do đó mỗi cạnh đều chịu lực từ có độ lớn (với là chiều dài cạnh).
- Áp dụng quy tắc bàn tay trái cho từng cạnh: lực từ tác dụng lên các cạnh đều nằm trong mặt phẳng khung và có phương hướng ra phía ngoài khung (vuông góc với mỗi cạnh, hướng từ tâm khung ra ngoài).
b) Phân tích tác dụng:
- Các lực trên hai cạnh đối diện ngược chiều nhau, cùng độ lớn, không tạo thành ngẫu lực (không có momen quay) nên không làm khung quay → loại B.
- Các lực đều hướng ra xa tâm khung, có xu hướng kéo giãn (làm dãn) khung dây chứ không nén lại → chọn A, loại C.
- Vì mỗi cạnh đều vuông góc với nên lực từ khác không, tức là có tác dụng lên khung → loại D.
Vậy lực từ làm dãn khung dây.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.