Giải Bài 4 trang 19 SGK Vật lí 11
Đề bài
Hình 4.3 là đồ thị li độ – thời gian của một vật dao động điều hoà.
a) Xác định biên độ, chu kì, tần số, tần số góc và pha ban đầu của vật dao động.
b) Viết phương trình dao động của vật.
Đồ thị li độ x (cm) theo thời gian t (ms). Trục tung x (cm) chia vạch -10, -5, 0, 5, 10; trục hoành t (ms) chia vạch 20, 40, 60, 80, 100, 120, 140, 160. Đường cong là một đường hình sin: tại t = 0 thì x = 0 và đang đi lên; đạt giá trị cực đại (đỉnh cao hơn vạch 10 cm, khoảng 13 cm) tại t ≈ 30 ms; trở về x = 0 tại t ≈ 60 ms; đạt cực tiểu (khoảng -13 cm) tại t ≈ 90 ms; trở về x = 0 tại t ≈ 120 ms; rồi lại đạt cực đại tại t ≈ 150 ms. Như vậy chu kì T = 120 ms, biên độ khoảng 13 cm, tại gốc thời gian vật ở vị trí cân bằng và chuyển động theo chiều dương.
Lời giải
## a) Xác định các đại lượng đặc trưng
Biên độ: Giá trị cực đại của li độ đọc trực tiếp trên đồ thị:
Chu kì: Tại vật ở vị trí cân bằng và đi theo chiều dương; đến vật trở lại đúng vị trí đó với cùng chiều chuyển động, tức hoàn thành một dao động toàn phần:
Tần số:
Tần số góc:
Pha ban đầu: Phương trình li độ có dạng .
Tại :
Vận tốc , nên . Vì tại vật chuyển động theo chiều dương nên :
##
b) Phương trình dao động
Thay , , vào :
*(với tính bằng giây)*
Dùng công thức , phương trình tương đương:
Kiểm tra với đồ thị:
| | | | Khớp đồ thị |
|---|---|---|---|
| | | | ✓ |
| | | (cực đại) | ✓ |
| | | | ✓ |
| | | (cực tiểu) | ✓ |
| | | | ✓ |
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.