Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi 2 trang 47 SGK Vật lí 11

Bài 11. Sóng điện từ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nêu loại sóng điện từ trong chân không ứng với mỗi bước sóng:

a) 1 km;

b) 3 cm;

c) 5 μm;

d) 500 nm;

e) 50 nm;

g) 10−1210^{-12} m.

Lời giải

Ta dựa vào thang sóng điện từ trong SGK (sắp theo bước sóng trong chân không giảm dần): sóng vô tuyến → tia hồng ngoại → ánh sáng nhìn thấy → tia tử ngoại → tia X → tia gamma. Các mốc gần đúng dùng trong chương trình:

- Sóng vô tuyến (gồm cả vi sóng): λ\lambda từ vài 104 m10^4\ \text{m} đến khoảng 10−3 m10^{-3}\ \text{m} (cỡ mm).
- Tia hồng ngoại: λ\lambda từ ≈10−3 m\approx 10^{-3}\ \text{m} đến 7,6⋅10−7 m7{,}6\cdot10^{-7}\ \text{m} (760 nm760\ \text{nm}).
- Ánh sáng nhìn thấy: λ\lambda từ 7,6⋅10−7 m7{,}6\cdot10^{-7}\ \text{m} (760 nm760\ \text{nm}) đến 3,8⋅10−7 m3{,}8\cdot10^{-7}\ \text{m} (380 nm380\ \text{nm}).
- Tia tử ngoại: λ\lambda từ 3,8⋅10−7 m3{,}8\cdot10^{-7}\ \text{m} đến ≈10−9 m\approx 10^{-9}\ \text{m}.
- Tia X: λ\lambda từ ≈10−8 m\approx 10^{-8}\ \text{m} đến ≈10−11 m\approx 10^{-11}\ \text{m}.
- Tia gamma: λ≲10−11 m\lambda \lesssim 10^{-11}\ \text{m}.

Đối chiếu từng bước sóng đã cho:

a) λ=1 km=103 m\lambda = 1\ \text{km} = 10^{3}\ \text{m}. Bước sóng rất lớn (cỡ nghìn mét) ⇒ thuộc vùng sóng vô tuyến.

b) λ=3 cm=3⋅10−2 m\lambda = 3\ \text{cm} = 3\cdot10^{-2}\ \text{m}. Cỡ centimét, vẫn lớn hơn mốc 10−3 m10^{-3}\ \text{m} ⇒ sóng vô tuyến (cụ thể là vi sóng).

c) λ=5 μm=5⋅10−6 m\lambda = 5\ \mu\text{m} = 5\cdot10^{-6}\ \text{m}. Nằm giữa 760 nm760\ \text{nm} và 1 mm1\ \text{mm} ⇒ tia hồng ngoại.

d) λ=500 nm=5⋅10−7 m\lambda = 500\ \text{nm} = 5\cdot10^{-7}\ \text{m}. Nằm trong khoảng 380 nm380\ \text{nm}–760 nm760\ \text{nm} ⇒ ánh sáng nhìn thấy (màu lục).

e) λ=50 nm=5⋅10−8 m\lambda = 50\ \text{nm} = 5\cdot10^{-8}\ \text{m}. Nhỏ hơn 380 nm380\ \text{nm} nhưng còn lớn hơn cỡ 10−9 m10^{-9}\ \text{m} ⇒ tia tử ngoại.

g) λ=10−12 m\lambda = 10^{-12}\ \text{m}. Nhỏ hơn mốc 10−11 m10^{-11}\ \text{m} ⇒ tia gamma.

Đáp số

a) Sóng vô tuyếnb) Sóng vô tuyến (vi sóng)c) Tia hồng ngoạid) Ánh sáng nhìn thấy (màu lục)e) Tia tử ngoạig) Tia gamma

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.