Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 17 SGK Vật lí 10

Bài 3. Thực hành tính sai số trong phép đo. Ghi kết quả đo   Đã kiểm chéo

Đề bài

Em hãy lập phương án đo tốc độ chuyển động của chiếc xe ô tô đồ chơi chỉ dùng thước; đồng hồ bấm giây và trả lời các câu hỏi sau:

a) Để đo tốc độ chuyển động của chiếc xe cần đo những đại lượng nào?

b) Xác định tốc độ chuyển động của xe theo công thức nào?

c) Phép đo nào là phép đo trực tiếp? Tại sao?

d) Phép đo nào là phép đo gián tiếp? Tại sao?

Lời giải

Phương án đo: Dùng thước đo quãng đường ss mà xe đi được trên sàn (hoặc trên máng thẳng), dùng đồng hồ bấm giây đo khoảng thời gian tt xe đi hết quãng đường đó. Lặp lại phép đo nhiều lần rồi lấy giá trị trung bình.

a) Các đại lượng cần đo

Để xác định tốc độ chuyển động của xe, cần đo hai đại lượng:
- Quãng đường ss mà xe đi được (đo bằng thước).
- Thời gian tt xe đi hết quãng đường đó (đo bằng đồng hồ bấm giây).

b) Công thức xác định tốc độ

Tốc độ chuyển động của xe được tính theo công thức:
v=stv = \dfrac{s}{t}
trong đó ss là quãng đường, tt là thời gian xe đi hết quãng đường đó.

c) Phép đo trực tiếp

Phép đo quãng đường ss (bằng thước) và phép đo thời gian tt (bằng đồng hồ bấm giây) là các phép đo trực tiếp. Vì giá trị của các đại lượng này được đọc trực tiếp trên dụng cụ đo (thước, đồng hồ), không phải thông qua tính toán từ đại lượng khác.

d) Phép đo gián tiếp

Phép đo tốc độ vv là phép đo gián tiếp. Vì giá trị của tốc độ vv không đọc được trực tiếp trên dụng cụ, mà được xác định thông qua công thức v=stv = \dfrac{s}{t} từ hai đại lượng đo trực tiếp là quãng đường ss và thời gian tt.

Đáp số

Đo quãng đường ss và thời gian ttv=stv = \dfrac{s}{t}Đo ss và tt là phép đo trực tiếp (đọc trực tiếp trên dụng cụ)Đo tốc độ vv là phép đo gián tiếp (tính qua công thức v=s/tv=s/t)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.