Giải Câu hỏi trang 13 SGK Vật lí 10
Đề bài
Quan sát thiết bị thí nghiệm về nhiệt học ở Hình 2.2 và cho biết đặc điểm của các dụng cụ thí nghiệm. Trong khi tiến hành thí nghiệm để đảm bảo an toàn cần chú ý đến điều gì?
Hình 2.2 (thí nghiệm đo nhiệt độ sôi của nước): một giá đỡ đứng kẹp giữ một nhiệt kế cắm thẳng đứng vào trong một bình thuỷ tinh chịu nhiệt (bình cầu đáy tròn) đựng nước. Bình thuỷ tinh được đặt trên một lưới/giá đỡ và được đun nóng bên dưới bằng một đèn cồn. Các dụng cụ gồm: nhiệt kế, bình thuỷ tinh chịu nhiệt và đèn cồn.
Lời giải
Đặc điểm của các dụng cụ thí nghiệm trong Hình 2.2 (thí nghiệm về nhiệt học):
- Nhiệt kế: dùng để đo nhiệt độ của nước. Bầu nhiệt kế thường chứa chất lỏng (rượu màu hoặc thuỷ ngân) dễ giãn nở vì nhiệt; thân nhiệt kế bằng thuỷ tinh, mỏng và dễ vỡ, có vạch chia độ. Khi dùng phải cắm ngập bầu nhiệt kế trong nước, không để chạm đáy bình.
- Bình thuỷ tinh chịu nhiệt (bình cầu đựng nước): làm bằng thuỷ tinh chịu được nhiệt độ cao, dùng để đựng nước cần đun. Tuy chịu nhiệt nhưng vẫn dễ vỡ khi va chạm hoặc khi bị thay đổi nhiệt độ đột ngột; khi đun nóng, bình và nước bên trong rất nóng, có thể gây bỏng.
- Đèn cồn: là nguồn nhiệt dùng để đun nóng nước. Đèn cháy bằng cồn (chất dễ cháy), ngọn lửa trần có nhiệt độ cao, dễ gây cháy, nổ và bỏng nếu sử dụng không đúng cách.
Những điều cần chú ý để đảm bảo an toàn khi tiến hành thí nghiệm:
- Lắp đặt dụng cụ chắc chắn: kẹp giữ nhiệt kế và bình thuỷ tinh vào giá đỡ cho vững, đặt dụng cụ ở vị trí ổn định để tránh đổ, vỡ.
- Dùng nhiệt kế đúng thang đo, cắm bầu nhiệt kế ngập trong nước và không để chạm đáy hay thành bình; cầm, đặt nhiệt kế nhẹ nhàng vì thuỷ tinh dễ vỡ.
- Sử dụng đèn cồn đúng cách: đổ cồn vừa đủ, châm lửa bằng que đóm (không dùng đèn này châm đèn khác), tắt đèn bằng cách đậy nắp chụp chứ không thổi; để xa các vật dễ cháy.
- Cẩn thận với nhiệt độ cao: không chạm tay trực tiếp vào bình, nước nóng, ngọn lửa hay nhiệt kế vừa đun để tránh bị bỏng; đợi dụng cụ nguội mới thu dọn.
- Giữ khoảng cách an toàn, quan sát thí nghiệm trong suốt quá trình đun, không rời vị trí khi đèn còn cháy và chuẩn bị sẵn phương án xử lí khi có sự cố (cháy, đổ, vỡ).
- Mặc trang phục gọn gàng, có thể đeo kính bảo hộ; khi xong phải tắt đèn cồn và sắp xếp dụng cụ gọn gàng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.