Giải Câu hỏi trang 47 SGK Vật lí 10
Đề bài
Các vật rơi tự do chuyển động rất nhanh, làm thế nào đo được gia tốc rơi tự do của vật?
Lời giải
Ý tưởng chung: Vật rơi tự do rất nhanh nên không thể dùng đồng hồ bấm tay (sai số lớn do phản xạ của người). Cách khắc phục là *đo gián tiếp*: đo quãng đường rơi và thời gian rơi bằng dụng cụ tự động có độ chính xác cao, rồi tính gia tốc nhờ công thức của chuyển động rơi tự do (chuyển động thẳng nhanh dần đều, vận tốc đầu bằng 0):
a) Cần đo hai đại lượng: quãng đường rơi và thời gian rơi tương ứng.
b) Phương án đo (theo SGK): Dùng bộ dụng cụ gồm:
- Nam châm điện giữ viên bi thép ở vị trí xuất phát; khi ngắt điện, bi bắt đầu rơi và đồng thời đồng hồ đo thời gian hiện số bắt đầu chạy.
- Cổng quang điện đặt phía dưới: khi bi rơi qua, nó chắn tia sáng làm đồng hồ dừng lại.
- Thước đo (gắn trên giá đỡ thẳng đứng) để đọc quãng đường từ vị trí bi đến cổng quang điện.
Nhờ đồng hồ đo thời gian hiện số và cổng quang điện, việc bấm và dừng thời gian là *tự động*, loại bỏ sai số do thao tác của tay người, nên đo được thời gian rơi rất ngắn một cách chính xác.
c) Tiến hành và xử lí số liệu: Với mỗi quãng đường , đo thời gian rơi nhiều lần rồi lấy giá trị trung bình . Thay vào công thức:
Làm với vài giá trị khác nhau, tính rồi lấy trung bình để được kết quả gần đúng với giá trị thực ().
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.