Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi 2 trang 44 SGK Vật lí 10

Bài 10. Sự rơi tự do   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong TN 2, hai tờ giấy giống nhau, nặng như nhau, tại sao tờ giấy vo tròn lại rơi nhanh hơn?

Lời giải

Phân tích hiện tượng (theo SGK Vật lí 10 – Kết nối tri thức):

Trong Thí nghiệm 2, hai tờ giấy giống hệt nhau nên có cùng khối lượng, do đó chịu trọng lực như nhau (P=mgP = mg). Nếu chỉ có trọng lực tác dụng (tức là rơi tự do trong chân không) thì hai tờ giấy phải rơi nhanh như nhau. Nhưng thực tế trong không khí, vật rơi còn chịu thêm lực cản của không khí.

Nguyên nhân tờ giấy vo tròn rơi nhanh hơn:

- Tờ giấy vo tròn có diện tích mặt tiếp xúc (mặt cản) với không khí nhỏ nên lực cản của không khí tác dụng lên nó nhỏ.
- Tờ giấy để phẳng có diện tích bề mặt lớn nên lực cản của không khí tác dụng lên nó lớn, làm nó rơi chậm lại và chao đảo.

Vì trọng lực tác dụng lên hai tờ là như nhau, nên tờ nào chịu lực cản không khí nhỏ hơn (tờ vo tròn) sẽ có hợp lực hướng xuống lớn hơn, chuyển động nhanh dần nhanh hơn ⟹ rơi nhanh hơn.

Kết luận: Sự rơi nhanh hay chậm của vật trong không khí không chỉ phụ thuộc vào trọng lực (khối lượng) mà còn phụ thuộc vào lực cản của không khí, lực này càng lớn khi diện tích bề mặt cản của vật càng lớn. Khi loại bỏ được lực cản của không khí (rơi trong chân không) thì mọi vật đều rơi như nhau — đó là sự rơi tự do.

Đáp số

Vì tờ giấy vo tròn có diện tích bề mặt nhỏ nên lực cản của không khí lên nó nhỏ hơn, trong khi trọng lực hai tờ như nhau, nên nó rơi nhanh hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.