Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 38 SGK Vật lí 10

Bài 8. Chuyển động biến đổi. Gia tốc   Đã kiểm

Đề bài

1. Xác định độ biến thiên vận tốc sau 8 s của chuyển động trên.

2. Xác định độ biến thiên vận tốc sau mỗi giây của chuyển động trên trong 4 s đầu và trong 4 s cuối.

3. Các đại lượng xác định được ở câu 2 cho ta biết điều gì về sự thay đổi vận tốc của chuyển động trên?

Lời giải

Dựa vào bảng số liệu vận tốc của chuyển động (Bài 8 – SGK KNTT Vật lí 10), vận tốc tại các thời điểm là:

| tt (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vv (m/s) | 0 | 2 | 4 | 6 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |

Độ biến thiên vận tốc trong một khoảng thời gian: Δv=vsau−vtrưoˊc\Delta v = v_{sau} - v_{tr\text{ư}\acute{\text{o}}c}.

Câu 1. Độ biến thiên vận tốc sau 8 s

Đầu chuyển động (t0=0t_0 = 0): v0=0 m/sv_0 = 0\ \text{m/s}; sau 8 s: v8=12 m/sv_8 = 12\ \text{m/s}.

Δv=v8−v0=12−0=12 (m/s).\Delta v = v_8 - v_0 = 12 - 0 = 12\ (\text{m/s}).

Câu 2. Độ biến thiên vận tốc sau mỗi giây trong 4 s đầu và trong 4 s cuối

*Trong 4 s đầu* (từ t=0t = 0 đến t=4t = 4 s): mỗi giây vận tốc tăng đều một lượng như nhau

Δv1=v1−v0=v2−v1=v3−v2=v4−v3=2 (m/s).\Delta v_1 = v_1 - v_0 = v_2 - v_1 = v_3 - v_2 = v_4 - v_3 = 2\ (\text{m/s}).

Vậy sau mỗi giây trong 4 s đầu, vận tốc tăng Δv1=2 m/s\Delta v_1 = 2\ \text{m/s}.

*Trong 4 s cuối* (từ t=4t = 4 s đến t=8t = 8 s): mỗi giây vận tốc tăng đều một lượng như nhau

Δv2=v5−v4=v6−v5=v7−v6=v8−v7=1 (m/s).\Delta v_2 = v_5 - v_4 = v_6 - v_5 = v_7 - v_6 = v_8 - v_7 = 1\ (\text{m/s}).

Vậy sau mỗi giây trong 4 s cuối, vận tốc tăng Δv2=1 m/s\Delta v_2 = 1\ \text{m/s}.

Câu 3. Ý nghĩa của các đại lượng ở câu 2

Độ biến thiên vận tốc sau mỗi giây chính là độ lớn gia tốc của chuyển động trong từng giai đoạn:

- Trong 4 s đầu: a1=Δv1Δt=21=2 m/s2a_1 = \dfrac{\Delta v_1}{\Delta t} = \dfrac{2}{1} = 2\ \text{m/s}^2 (vận tốc tăng đều 2 m/s mỗi giây).
- Trong 4 s cuối: a2=Δv2Δt=11=1 m/s2a_2 = \dfrac{\Delta v_2}{\Delta t} = \dfrac{1}{1} = 1\ \text{m/s}^2 (vận tốc tăng đều 1 m/s mỗi giây).

Vì a1>a2a_1 > a_2 nên trong 4 s đầu vận tốc thay đổi nhanh hơn trong 4 s cuối. Hai giai đoạn có gia tốc khác nhau, do đó xét trên toàn bộ 8 s đây là chuyển động biến đổi không đều (gia tốc không giữ nguyên không đổi).

Đáp số

Độ biến thiên vận tốc sau 8 s: Δv=12\Delta v = 12 m/sTrong 4 s đầu: Δv1=2\Delta v_1 = 2 m/s sau mỗi giây (a1=2a_1 = 2 m/s²); trong 4 s cuối: Δv2=1\Delta v_2 = 1 m/s sau mỗi giây (a2=1a_2 = 1 m/s²)Hai giai đoạn có gia tốc khác nhau (a1>a2a_1 > a_2): vận tốc thay đổi nhanh hơn ở 4 s đầu; trên cả 8 s là chuyển động biến đổi không đều

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.