Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.27 trang 89 SGK Toán 9

Bài 30. Đa giác đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình thoi ABCDABCD có A^=60∘\widehat{A}=60^\circ. Gọi MM, NN, PP, QQ lần lượt là trung điểm của ABAB, BCBC, CDCD, DADA. Chứng minh rằng MBNPDQMBNPDQ là lục giác đều.

Lời giải

Cho: Hình thoi ABCDABCD có A^=60°\widehat{A} = 60°, cạnh aa. MM, NN, PP, QQ lần lượt là trung điểm của ABAB, BCBC, CDCD, DADA.

Cần chứng minh: MBNPDQMBNPDQ là lục giác đều.

Nhận xét về hình thoi:

Vì ABCDABCD là hình thoi nên AB=BC=CD=DA=aAB = BC = CD = DA = a.

Vì A^=60°\widehat{A} = 60° nên:

C^=A^=60°(hai góc đối của hình thoi bằng nhau)\widehat{C} = \widehat{A} = 60° \quad (\text{hai góc đối của hình thoi bằng nhau})

B^=D^=180°−60°=120°(hai góc kề một cạnh của hình thoi bù nhau)\widehat{B} = \widehat{D} = 180° - 60° = 120° \quad (\text{hai góc kề một cạnh của hình thoi bù nhau})

Bước 1: Chứng minh sáu cạnh của lục giác MBNPDQMBNPDQ bằng nhau.

Vì MM, NN, PP, QQ là trung điểm của ABAB, BCBC, CDCD, DADA nên:

MB=AB2=a2,BN=BC2=a2,PD=CD2=a2,DQ=DA2=a2MB = \frac{AB}{2} = \frac{a}{2}, \quad BN = \frac{BC}{2} = \frac{a}{2}, \quad PD = \frac{CD}{2} = \frac{a}{2}, \quad DQ = \frac{DA}{2} = \frac{a}{2}

Xét △NCP\triangle NCP có:

CN=BC2=a2,CP=CD2=a2,NCP^=BCD^=60°CN = \frac{BC}{2} = \frac{a}{2}, \quad CP = \frac{CD}{2} = \frac{a}{2}, \quad \widehat{NCP} = \widehat{BCD} = 60°

Tam giác NCPNCP cân tại CC (vì CN=CPCN = CP) có NCP^=60°\widehat{NCP} = 60° nên △NCP\triangle NCP là tam giác đều, suy ra:

NP=CN=CP=a2NP = CN = CP = \frac{a}{2}

Xét △QAM\triangle QAM có:

AQ=DA2=a2,AM=AB2=a2,QAM^=DAB^=60°AQ = \frac{DA}{2} = \frac{a}{2}, \quad AM = \frac{AB}{2} = \frac{a}{2}, \quad \widehat{QAM} = \widehat{DAB} = 60°

Tam giác QAMQAM cân tại AA (vì AQ=AMAQ = AM) có QAM^=60°\widehat{QAM} = 60° nên △QAM\triangle QAM là tam giác đều, suy ra:

QM=AQ=AM=a2QM = AQ = AM = \frac{a}{2}

Vậy MB=BN=NP=PD=DQ=QM=a2MB = BN = NP = PD = DQ = QM = \dfrac{a}{2}, tức là sáu cạnh của lục giác MBNPDQMBNPDQ bằng nhau.

Bước 2: Chứng minh sáu góc của lục giác MBNPDQMBNPDQ bằng nhau.

Tại đỉnh BB: vì M∈ABM \in AB, N∈BCN \in BC nên MBN^=ABC^=120°\widehat{MBN} = \widehat{ABC} = 120°.

Tại đỉnh DD: vì P∈CDP \in CD, Q∈DAQ \in DA nên PDQ^=CDA^=120°\widehat{PDQ} = \widehat{CDA} = 120°.

Tại đỉnh NN: vì NN nằm giữa BB và CC nên BNP^+CNP^=180°\widehat{BNP} + \widehat{CNP} = 180°. Mà △NCP\triangle NCP đều nên CNP^=60°\widehat{CNP} = 60°, suy ra:

BNP^=180°−60°=120°\widehat{BNP} = 180° - 60° = 120°

Tại đỉnh PP: vì PP nằm giữa CC và DD nên NPD^+NPC^=180°\widehat{NPD} + \widehat{NPC} = 180°. Mà △NCP\triangle NCP đều nên NPC^=60°\widehat{NPC} = 60°, suy ra:

NPD^=180°−60°=120°\widehat{NPD} = 180° - 60° = 120°

Tại đỉnh QQ: vì QQ nằm giữa DD và AA nên DQM^+AQM^=180°\widehat{DQM} + \widehat{AQM} = 180°. Mà △QAM\triangle QAM đều nên AQM^=60°\widehat{AQM} = 60°, suy ra:

DQM^=180°−60°=120°\widehat{DQM} = 180° - 60° = 120°

Tại đỉnh MM: vì MM nằm giữa AA và BB nên QMB^+QMA^=180°\widehat{QMB} + \widehat{QMA} = 180°. Mà △QAM\triangle QAM đều nên QMA^=60°\widehat{QMA} = 60°, suy ra:

QMB^=180°−60°=120°\widehat{QMB} = 180° - 60° = 120°

Vậy sáu góc của lục giác MBNPDQMBNPDQ đều bằng 120°120°.

Kết luận: Lục giác MBNPDQMBNPDQ có sáu cạnh bằng nhau (cùng bằng a2)\left(\text{cùng bằng } \dfrac{a}{2}\right) và sáu góc bằng nhau (cùng bằng 120°)\left(\text{cùng bằng } 120°\right) nên MBNPDQMBNPDQ là lục giác đều (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.