Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Hoạt động 1 trang 84 SGK Toán 9

Bài 30. Đa giác đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ta đã biết các tam giác đều và hình vuông có các đỉnh nằm trên một đường tròn. Ta dựng một đa giác lồi 5 cạnh có các đỉnh nằm trên một đường tròn như sau:

– Vẽ đường tròn tâm OO bán kính RR.
– Lần lượt lấy các điểm AA, BB, CC, DD, EE trên đường tròn theo thứ tự ngược chiều kim đồng hồ (hoặc theo chiều kim đồng hồ) sao cho:
AOB^=BOC^=COD^=DOE^=EOA^=360∘5=72∘.\widehat{AOB} = \widehat{BOC} = \widehat{COD} = \widehat{DOE} = \widehat{EOA} = \dfrac{360^\circ}{5} = 72^\circ.

Em hãy giải thích vì sao các cạnh và các góc của đa giác ABCDEABCDE bằng nhau (H.9.39).

Lời giải

Giải thích các cạnh bằng nhau.

Xét năm tam giác OABOAB, OBCOBC, OCDOCD, ODEODE, OEAOEA.

Mỗi tam giác đều có hai cạnh là bán kính của đường tròn nên:
OA=OB=OC=OD=OE=R.OA = OB = OC = OD = OE = R.

Mặt khác, theo cách dựng thì các góc ở tâm bằng nhau:
AOB^=BOC^=COD^=DOE^=EOA^=72∘.\widehat{AOB} = \widehat{BOC} = \widehat{COD} = \widehat{DOE} = \widehat{EOA} = 72^\circ.

Do đó năm tam giác trên bằng nhau (theo trường hợp cạnh – góc – cạnh): hai cạnh bên bằng nhau (=R=R) và góc xen giữa bằng nhau (=72∘=72^\circ).

Từ đó suy ra các cạnh tương ứng bằng nhau:
AB=BC=CD=DE=EA.AB = BC = CD = DE = EA.

Vậy năm cạnh của đa giác ABCDEABCDE bằng nhau.

Giải thích các góc bằng nhau.

Vì các tam giác OABOAB, OBCOBC, OCDOCD, ODEODE, OEAOEA bằng nhau và đều là tam giác cân (do OA=OB=⋯=ROA = OB = \dots = R) nên các góc ở đáy của chúng bằng nhau. Trong mỗi tam giác, góc ở đáy bằng:
180∘−72∘2=54∘.\frac{180^\circ - 72^\circ}{2} = 54^\circ.

Mỗi góc của đa giác (chẳng hạn EAB^\widehat{EAB}) được tạo bởi hai góc ở đáy của hai tam giác kề nhau (chẳng hạn OAE^\widehat{OAE} và OAB^\widehat{OAB}), nên:
EAB^=ABC^=BCD^=CDE^=DEA^=54∘+54∘=108∘.\widehat{EAB} = \widehat{ABC} = \widehat{BCD} = \widehat{CDE} = \widehat{DEA} = 54^\circ + 54^\circ = 108^\circ.

Vậy năm góc của đa giác ABCDEABCDE bằng nhau (cùng bằng 108∘108^\circ).

Kết luận. Đa giác ABCDEABCDE có năm cạnh bằng nhau và năm góc bằng nhau (đpcm).

Đáp số

đpcm (các cạnh bằng nhau và các góc bằng nhau, mỗi góc 108∘108^\circ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.