Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Luyện tập 1 trang 100 SGK Toán 9

Bài 16. Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường thẳng aa và điểm OO cách aa một khoảng bằng 4 cm. Không vẽ hình, hãy dự đoán xem mỗi đường tròn sau cắt, tiếp xúc hay không cắt đường thẳng aa. Tại sao?

a) (O;3 cm)(O; 3\text{ cm});

b) (O;5 cm)(O; 5\text{ cm});

c) (O;4 cm)(O; 4\text{ cm}).

Lời giải

Gọi RR là bán kính của đường tròn tâm OO và d=4 cmd = 4\text{ cm} là khoảng cách từ tâm OO đến đường thẳng aa.

Ta so sánh RR với dd theo vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn:
- Nếu d<Rd < R: đường thẳng cắt đường tròn (tại hai điểm).
- Nếu d=Rd = R: đường thẳng tiếp xúc với đường tròn.
- Nếu d>Rd > R: đường thẳng không cắt đường tròn.

a) (O;3 cm)(O; 3\text{ cm})

Ta có R=3 cmR = 3\text{ cm} và d=4 cmd = 4\text{ cm}, nên d>Rd > R (vì 4>34 > 3).

Vậy đường tròn (O;3 cm)(O; 3\text{ cm}) không cắt đường thẳng aa.

b) (O;5 cm)(O; 5\text{ cm})

Ta có R=5 cmR = 5\text{ cm} và d=4 cmd = 4\text{ cm}, nên d<Rd < R (vì 4<54 < 5).

Vậy đường tròn (O;5 cm)(O; 5\text{ cm}) cắt đường thẳng aa tại hai điểm.

c) (O;4 cm)(O; 4\text{ cm})

Ta có R=4 cmR = 4\text{ cm} và d=4 cmd = 4\text{ cm}, nên d=Rd = R.

Vậy đường tròn (O;4 cm)(O; 4\text{ cm}) tiếp xúc với đường thẳng aa.

Đáp số

Không cắt (vì d=4>R=3d = 4 > R = 3)Cắt tại hai điểm (vì d=4<R=5d = 4 < R = 5)Tiếp xúc (vì d=R=4d = R = 4)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.