Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.27 trang 81 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hình 4.35 là mô hình của một túp lều. Tìm góc α\alpha giữa cạnh mái lều và mặt đất (làm tròn kết quả đến phút).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 81 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.35: Mô hình túp lều và tam giác cân biểu diễn mặt cắt. Tam giác cân có đáy nằm ngang dài 4,4 m, đường cao (từ đỉnh xuống trung điểm đáy) dài 1,8 m. Góc α\alpha là góc giữa cạnh mái (cạnh bên) và mặt đất (đáy), ở đỉnh dưới bên phải. Đường cao 1,8 m vuông góc với đáy tại trung điểm đáy, chia đáy thành hai đoạn bằng nhau (mỗi đoạn 2,2 m).

Lời giải

Phân tích hình. Mặt cắt của túp lều là một tam giác cân có đáy (nằm trên mặt đất) dài 4,44{,}4 m. Kẻ đường cao từ đỉnh xuống đáy; vì tam giác cân nên đường cao này đồng thời là đường trung tuyến, nó vuông góc với đáy tại trung điểm và chia đáy thành hai đoạn bằng nhau:

4,42=2,2 (m).\frac{4{,}4}{2} = 2{,}2 \ (\text{m}).

Xét tam giác vuông tạo bởi: đường cao 1,81{,}8 m, nửa đáy 2,22{,}2 m và cạnh mái lều (cạnh bên). Góc α\alpha giữa cạnh mái và mặt đất chính là góc nhọn của tam giác vuông này, có:
- cạnh đối là đường cao 1,81{,}8 m,
- cạnh kề là nửa đáy 2,22{,}2 m.

Tính góc α\alpha. Theo tỉ số lượng giác của góc nhọn:

tan⁡α=đốikề=1,82,2=911≈0,8182.\tan\alpha = \frac{\text{đối}}{\text{kề}} = \frac{1{,}8}{2{,}2} = \frac{9}{11} \approx 0{,}8182.

Suy ra

α≈arctan⁡0,8182≈39∘17′.\alpha \approx \arctan 0{,}8182 \approx 39^\circ 17'.

Kiểm tra lại. Với α≈39∘17′\alpha \approx 39^\circ 17' thì tan⁡α≈0,8182\tan\alpha \approx 0{,}8182, nhân với 2,22{,}2 được ≈1,8\approx 1{,}8 m đúng bằng chiều cao đã cho, nên kết quả hợp lí.

Vậy góc giữa cạnh mái lều và mặt đất là α≈39∘17′\alpha \approx 39^\circ 17'.

Đáp số

α ≈ 39°17'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.