Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.9 trang 78 SGK Toán 9

Bài tập cuối Chương IV. Hệ thức lượng trong tam giác vuông   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính góc nghiêng α\alpha của thùng xe chở rác trong Hình 4.22 (làm tròn đến độ).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 78 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.22: Thùng xe chở rác được nâng nghiêng. Thùng xe là cạnh dài 4 m tạo với mặt phẳng nằm ngang (dài 5 m) một góc nghiêng α\alpha tại điểm tiếp giáp. Tam giác vuông có cạnh huyền (thùng xe) 4 m, cạnh nằm ngang đáy 5 m.

Lời giải

Phân tích hình vẽ. Khi thùng xe được nâng lên, thùng xe (cạnh nghiêng) cùng với mặt phẳng nằm ngang tạo thành một tam giác vuông. Trong tam giác vuông này, góc nghiêng α\alpha là góc tạo bởi thùng xe và phương nằm ngang; hai số đo đã cho là 44 m và 55 m, trong đó cạnh dài hơn (55 m) là cạnh huyền, còn cạnh 44 m là cạnh kề với góc α\alpha.

Lập tỉ số lượng giác. Theo định nghĩa tỉ số lượng giác của góc nhọn trong tam giác vuông:
cos⁡α=cạnh kềcạnh huyền=45=0,8.\cos\alpha=\dfrac{\text{cạnh kề}}{\text{cạnh huyền}}=\dfrac{4}{5}=0{,}8.

Tính góc α\alpha. Dùng máy tính cầm tay (chức năng cos⁡−1\cos^{-1}):
α=cos⁡−1(0,8)≈36,87∘.\alpha=\cos^{-1}(0{,}8)\approx 36{,}87^\circ.

Làm tròn đến độ, ta được α≈37∘\alpha\approx 37^\circ.

Kiểm tra lại. Với α≈37∘\alpha\approx 37^\circ thì cạnh đối (chiều cao nâng) =52−42=3=\sqrt{5^2-4^2}=3 m, và cos⁡37∘≈0,799≈45\cos 37^\circ\approx 0{,}799\approx \dfrac{4}{5} — phù hợp với bộ ba 3 ⁣− ⁣4 ⁣− ⁣53\!-\!4\!-\!5. Vậy kết quả hợp lí.

Đáp số

α≈37∘\alpha\approx 37^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.