Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.26 trang 25 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên cánh đồng có diện tích 160 ha của một đơn vị sản xuất, người ta dành 60 ha để cấy thí điểm giống lúa mới, còn lại vẫn cấy giống lúa cũ. Khi thu hoạch, đầu tiên người ta gặt 8 ha giống lúa cũ và 7 ha giống lúa mới để đối chứng. Kết quả là 7 ha giống lúa mới cho thu hoạch nhiều hơn 8 ha giống lúa cũ là 2 tấn thóc. Biết rằng tổng số thóc (cả hai giống) thu hoạch cả vụ trên 160 ha là 860 tấn. Hỏi năng suất của mỗi giống lúa trên 1 ha là bao nhiêu tấn thóc?

Lời giải

Bước 1. Gọi ẩn và điều kiện.

Gọi năng suất trên 1 ha của giống lúa cũ là xx (tấn thóc/ha) và của giống lúa mới là yy (tấn thóc/ha), điều kiện x>0, y>0x > 0,\ y > 0.

Bước 2. Lập hệ phương trình.

- Diện tích cấy giống lúa cũ là 160−60=100160 - 60 = 100 (ha), diện tích cấy giống lúa mới là 6060 ha.
- Tổng số thóc thu hoạch cả vụ trên 160160 ha là 860860 tấn, nên:
100x+60y=860.100x + 60y = 860.
- 7 ha giống lúa mới cho nhiều hơn 8 ha giống lúa cũ là 2 tấn, nên:
7y−8x=2.7y - 8x = 2.

Ta có hệ phương trình:
{100x+60y=860−8x+7y=2\begin{cases} 100x + 60y = 860 \\ -8x + 7y = 2 \end{cases}

Bước 3. Giải hệ.

Chia hai vế phương trình thứ nhất cho 2020:
5x+3y=43.5x + 3y = 43.

Từ đây rút 3y=43−5x3y = 43 - 5x, tức y=43−5x3y = \dfrac{43 - 5x}{3}. Thay vào phương trình −8x+7y=2-8x + 7y = 2:
−8x+7⋅43−5x3=2.-8x + 7\cdot\frac{43 - 5x}{3} = 2.

Nhân hai vế với 33:
−24x+7(43−5x)=6⇒−24x+301−35x=6⇒−59x=−295⇒x=5.-24x + 7(43 - 5x) = 6 \Rightarrow -24x + 301 - 35x = 6 \Rightarrow -59x = -295 \Rightarrow x = 5.

Suy ra:
y=43−5⋅53=183=6.y = \frac{43 - 5\cdot 5}{3} = \frac{18}{3} = 6.

Cả hai giá trị đều thỏa mãn điều kiện x>0, y>0x>0,\ y>0.

Bước 4. Kiểm tra lại.

- Tổng số thóc: 100⋅5+60⋅6=500+360=860100\cdot 5 + 60\cdot 6 = 500 + 360 = 860 (tấn). ✓
- Đối chứng: 7⋅6−8⋅5=42−40=27\cdot 6 - 8\cdot 5 = 42 - 40 = 2 (tấn). ✓

Kết luận. Năng suất giống lúa cũ là 55 tấn thóc/ha; năng suất giống lúa mới là 66 tấn thóc/ha.

Đáp số

Năng suất lúa cũ: 5 tấn/ha; năng suất lúa mới: 6 tấn/ha

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.