Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.25 trang 25 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm số tự nhiên nn có hai chữ số, biết rằng nếu viết thêm chữ số 3 vào giữa hai chữ số của số nn thì được một số lớn hơn số 2n2n là 585 đơn vị, và nếu viết hai chữ số của số nn theo thứ tự ngược lại thì được một số nhỏ hơn số nn là 18 đơn vị.

Lời giải

Gọi số cần tìm. Vì nn là số tự nhiên có hai chữ số, ta viết n=ab‾=10a+bn = \overline{ab} = 10a + b, trong đó aa là chữ số hàng chục (1≤a≤91 \le a \le 9), bb là chữ số hàng đơn vị (0≤b≤90 \le b \le 9).

Điều kiện 1: viết thêm chữ số 3 vào giữa hai chữ số của nn.

Số mới là a3b‾=100a+30+b\overline{a3b} = 100a + 30 + b. Số này lớn hơn 2n2n là 585585 đơn vị nên:
100a+30+b=2(10a+b)+585.100a + 30 + b = 2(10a + b) + 585.
Biến đổi:
100a+30+b=20a+2b+585100a + 30 + b = 20a + 2b + 585
80a−b=555.(1)80a - b = 555. \quad (1)

Điều kiện 2: viết hai chữ số của nn theo thứ tự ngược lại.

Số mới là ba‾=10b+a\overline{ba} = 10b + a. Số này nhỏ hơn nn là 1818 đơn vị nên:
n−ba‾=18n - \overline{ba} = 18
(10a+b)−(10b+a)=18(10a + b) - (10b + a) = 18
9a−9b=18  ⇒  a−b=2.(2)9a - 9b = 18 \;\Rightarrow\; a - b = 2. \quad (2)

Giải hệ phương trình.

Từ (1)(1) và (2)(2) ta có hệ:
{80a−b=555a−b=2\begin{cases} 80a - b = 555 \\ a - b = 2 \end{cases}
Lấy phương trình thứ nhất trừ phương trình thứ hai:
(80a−b)−(a−b)=555−2(80a - b) - (a - b) = 555 - 2
79a=553  ⇒  a=7.79a = 553 \;\Rightarrow\; a = 7.
Thay a=7a = 7 vào (2)(2): b=a−2=5b = a - 2 = 5.

Các giá trị a=7, b=5a = 7,\ b = 5 đều là chữ số hợp lệ và a≠0a \ne 0, nên n=10a+b=75n = 10a + b = 75.

Kiểm tra lại đáp số với n=75n = 75.

- Viết thêm chữ số 3 vào giữa: được 735735. Ta có 2n=1502n = 150 và 735−150=585735 - 150 = 585 (đúng).
- Viết ngược hai chữ số: được 5757. Ta có 75−57=1875 - 57 = 18 (đúng).

Vậy số tự nhiên cần tìm là n=75n = 75.

Đáp số

n=75n = 75

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.