Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Vận dụng 1 trang 12 SGK Toán 9

Bài 2. Giải hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm

Đề bài

Xét bài toán trong tình huống mở đầu. Gọi xx là số luống trong vườn, yy là số cây cải bắp trồng ở mỗi luống (x,y∈N∗x, y \in \mathbb{N}^*).

a) Lập hệ phương trình đối với hai ẩn x,yx, y.

b) Giải hệ phương trình nhận được ở câu a để tìm câu trả lời cho bài toán.

Lời giải

a) Lập hệ phương trình

Gọi xx là số luống trong vườn, yy là số cây cải bắp trồng ở mỗi luống (x,y∈N∗)(x, y \in \mathbb{N}^*).

Khi đó số cây cải bắp toàn vườn ban đầu là xyxy (cây).

Nếu tăng thêm 88 luống nhưng mỗi luống trồng ít đi 33 cây thì số cây toàn vườn là (x+8)(y−3)(x+8)(y-3) và ít đi 5454 cây so với ban đầu, nên:
(x+8)(y−3)=xy−54.(x+8)(y-3) = xy - 54.

Nếu giảm đi 44 luống nhưng mỗi luống trồng thêm 22 cây thì số cây toàn vườn là (x−4)(y+2)(x-4)(y+2) và tăng thêm 3232 cây so với ban đầu, nên:
(x−4)(y+2)=xy+32.(x-4)(y+2) = xy + 32.

Rút gọn phương trình thứ nhất:
xy−3x+8y−24=xy−54⇔−3x+8y=−30⇔3x−8y=30.xy - 3x + 8y - 24 = xy - 54 \Leftrightarrow -3x + 8y = -30 \Leftrightarrow 3x - 8y = 30.

Rút gọn phương trình thứ hai:
xy+2x−4y−8=xy+32⇔2x−4y=40⇔x−2y=20.xy + 2x - 4y - 8 = xy + 32 \Leftrightarrow 2x - 4y = 40 \Leftrightarrow x - 2y = 20.

Vậy ta có hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn:
{3x−8y=30x−2y=20\begin{cases} 3x - 8y = 30 \\ x - 2y = 20 \end{cases}

b) Giải hệ phương trình

Từ phương trình thứ hai x−2y=20x - 2y = 20, suy ra x=20+2yx = 20 + 2y.

Thế vào phương trình thứ nhất:
3(20+2y)−8y=30⇔60+6y−8y=30⇔−2y=−30⇔y=15.3(20 + 2y) - 8y = 30 \Leftrightarrow 60 + 6y - 8y = 30 \Leftrightarrow -2y = -30 \Leftrightarrow y = 15.

Suy ra x=20+2⋅15=50x = 20 + 2 \cdot 15 = 50.

Ta được x=50; y=15x = 50;\ y = 15 (thoả mãn điều kiện x,y∈N∗x, y \in \mathbb{N}^*).

*Kiểm tra:* Số cây ban đầu là xy=50⋅15=750xy = 50 \cdot 15 = 750 (cây).

Tăng 88 luống, bớt 33 cây mỗi luống: (50+8)(15−3)=58⋅12=696=750−54(50+8)(15-3) = 58 \cdot 12 = 696 = 750 - 54 (đúng).

Giảm 44 luống, thêm 22 cây mỗi luống: (50−4)(15+2)=46⋅17=782=750+32(50-4)(15+2) = 46 \cdot 17 = 782 = 750 + 32 (đúng).

Trả lời: Vườn có 5050 luống, mỗi luống trồng 1515 cây cải bắp, tổng cộng có 750750 cây cải bắp.

Đáp số

a) Hệ phương trình: {3x−8y=30x−2y=20\begin{cases} 3x - 8y = 30 \\ x - 2y = 20 \end{cases}b) x=50x = 50 luống; y=15y = 15 cây/luống; vườn có 750750 cây cải bắp

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.