Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Luyện tập 3 trang 12 SGK Toán 9

Bài 2. Giải hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải hệ phương trình {x+3y=−13x+9y=−3\begin{cases} x + 3y = -1 \\ 3x + 9y = -3 \end{cases} bằng phương pháp thế.

Lời giải

Bước 1. Rút xx theo yy từ phương trình thứ nhất.

Từ x+3y=−1x + 3y = -1 ta có:
x=−1−3y.x = -1 - 3y.

Bước 2. Thế vào phương trình thứ hai.

Thay x=−1−3yx = -1 - 3y vào 3x+9y=−33x + 9y = -3:
3(−1−3y)+9y=−33(-1 - 3y) + 9y = -3
−3−9y+9y=−3-3 - 9y + 9y = -3
−3=−3.-3 = -3.

Đây là một đẳng thức luôn đúng với mọi giá trị của yy. Do đó phương trình thứ hai không cho thêm ràng buộc nào; hệ có vô số nghiệm.

Bước 3. Viết nghiệm tổng quát.

Với mỗi giá trị tuỳ ý của yy, ta lấy x=−1−3yx = -1 - 3y. Vậy hệ có vô số nghiệm dạng:
(x; y)=(−1−3y; y),y∈R.(x;\, y) = (-1 - 3y;\, y),\quad y \in \mathbb{R}.

Kiểm tra lại: Thay x=−1−3yx = -1 - 3y vào từng phương trình:
- x+3y=(−1−3y)+3y=−1x + 3y = (-1 - 3y) + 3y = -1 ✓
- 3x+9y=3(−1−3y)+9y=−3−9y+9y=−33x + 9y = 3(-1 - 3y) + 9y = -3 - 9y + 9y = -3 ✓

Cả hai phương trình đều thoả mãn, nên kết luận đúng.

Đáp số

Hệ có vô số nghiệm: (x; y)=(−1−3y; y)(x;\,y) = (-1 - 3y;\,y) với y∈Ry \in \mathbb{R}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.