Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 4 trang 114 SGK Toán 8

Thực hành sử dụng phần mềm GeoGebra   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm thương và dư (nếu có) trong các phép chia sau:

a) (3x4y−9x3y2−21x2y2):(3x2y)(3x^4y - 9x^3y^2 - 21x^2y^2) : (3x^2y);

b) (2x3+5x2−2x+12):(2x2−x+1)(2x^3 + 5x^2 - 2x + 12) : (2x^2 - x + 1).

Lời giải

a) (3x4y−9x3y2−21x2y2):(3x2y)(3x^4y - 9x^3y^2 - 21x^2y^2) : (3x^2y)

Vì số hạng chia hết cho 3x2y3x^2y, ta chia từng hạng tử của đa thức bị chia cho 3x2y3x^2y:

- 3x4y:3x2y=x23x^4y : 3x^2y = x^2
- (−9x3y2):3x2y=−3xy(-9x^3y^2) : 3x^2y = -3xy
- (−21x2y2):3x2y=−7y(-21x^2y^2) : 3x^2y = -7y

Do đó:

(3x4y−9x3y2−21x2y2):(3x2y)=x2−3xy−7y.(3x^4y - 9x^3y^2 - 21x^2y^2) : (3x^2y) = x^2 - 3xy - 7y.

Đây là phép chia hết, thương là x2−3xy−7yx^2 - 3xy - 7y và dư bằng 00.

b) (2x3+5x2−2x+12):(2x2−x+1)(2x^3 + 5x^2 - 2x + 12) : (2x^2 - x + 1)

Đặt phép chia đa thức một biến đã sắp xếp:

*Bước 1.* Lấy 2x3:2x2=x2x^3 : 2x^2 = x.

Nhân: x (2x2−x+1)=2x3−x2+xx\,(2x^2 - x + 1) = 2x^3 - x^2 + x.

Trừ:
(2x3+5x2−2x+12)−(2x3−x2+x)=6x2−3x+12.(2x^3 + 5x^2 - 2x + 12) - (2x^3 - x^2 + x) = 6x^2 - 3x + 12.

*Bước 2.* Lấy 6x2:2x2=36x^2 : 2x^2 = 3.

Nhân: 3 (2x2−x+1)=6x2−3x+33\,(2x^2 - x + 1) = 6x^2 - 3x + 3.

Trừ:
(6x2−3x+12)−(6x2−3x+3)=9.(6x^2 - 3x + 12) - (6x^2 - 3x + 3) = 9.

Đa thức dư 99 có bậc 00, nhỏ hơn bậc 22 của đa thức chia nên phép chia dừng lại.

Vậy thương là x+3x + 3 và dư là 99, tức là:

2x3+5x2−2x+12=(2x2−x+1)(x+3)+9.2x^3 + 5x^2 - 2x + 12 = (2x^2 - x + 1)(x + 3) + 9.

Kiểm tra: (2x2−x+1)(x+3)+9=2x3+6x2−x2−3x+x+3+9=2x3+5x2−2x+12.(2x^2 - x + 1)(x + 3) + 9 = 2x^3 + 6x^2 - x^2 - 3x + x + 3 + 9 = 2x^3 + 5x^2 - 2x + 12. (đúng)

Đáp số

Thương x2−3xy−7yx^2 - 3xy - 7y, dư 00Thương x+3x + 3, dư 99

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.