Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 9.30 trang 81 SGK Toán 7

Bài 35. Sự đồng quy của ba đường trung trực, ba đường cao trong một tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai đường thẳng không vuông góc bb, cc cắt nhau tại điểm AA và cho điểm HH không thuộc bb và cc (H.9.47). Hãy tìm điểm BB thuộc bb, điểm CC thuộc cc sao cho tam giác ABCABC nhận HH làm trực tâm.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 81 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.47: Hai đường thẳng bb và cc cùng xuất phát (cắt nhau) tại điểm AA ở bên trái, tạo thành một góc nhọn mở sang bên phải; đường thẳng bb đi lên trên bên phải, đường thẳng cc đi xuống dưới bên phải. Điểm HH nằm bên trong góc, phía bên phải của AA.

Lời giải

Phân tích. Giả sử đã tìm được điểm BB thuộc bb và điểm CC thuộc cc sao cho tam giác ABCABC nhận HH làm trực tâm.

Vì BB thuộc bb và AA cũng thuộc bb nên cạnh ABAB nằm trên đường thẳng bb.
Vì CC thuộc cc và AA cũng thuộc cc nên cạnh ACAC nằm trên đường thẳng cc.

Trực tâm HH là giao điểm của ba đường cao của tam giác ABCABC, nên:

- Đường cao kẻ từ BB vuông góc với cạnh đối diện ACAC (tức là đường thẳng cc) và đi qua HH. Do đó BH⊥cBH \perp c.
- Đường cao kẻ từ CC vuông góc với cạnh đối diện ABAB (tức là đường thẳng bb) và đi qua HH. Do đó CH⊥bCH \perp b.

Cách dựng.

a) Qua điểm HH kẻ đường thẳng vuông góc với đường thẳng cc; đường này cắt bb tại điểm BB.

b) Qua điểm HH kẻ đường thẳng vuông góc với đường thẳng bb; đường này cắt cc tại điểm CC.

Khi đó tam giác ABCABC là tam giác cần tìm.

Chứng minh. Theo cách dựng:

- B∈bB \in b nên ABAB nằm trên bb; C∈cC \in c nên ACAC nằm trên cc.
- BH⊥cBH \perp c, mà ACAC nằm trên cc, nên BHBH là đường cao của tam giác ABCABC hạ từ đỉnh BB.
- CH⊥bCH \perp b, mà ABAB nằm trên bb, nên CHCH là đường cao của tam giác ABCABC hạ từ đỉnh CC.

Hai đường cao BHBH và CHCH cùng đi qua điểm HH, nên HH là giao điểm của hai đường cao của tam giác ABCABC. Theo tính chất ba đường cao của tam giác đồng quy tại một điểm (trực tâm), suy ra HH chính là trực tâm của tam giác ABCABC (đường cao thứ ba kẻ từ AA cũng đi qua HH).

Vì sao cần giả thiết bb, cc không vuông góc. Nếu đường thẳng kẻ qua HH vuông góc với cc mà lại song song với bb thì b⊥cb \perp c; do bb, cc không vuông góc nên điều đó không xảy ra, vì vậy đường vuông góc với cc luôn cắt bb tại BB. Tương tự, đường vuông góc với bb luôn cắt cc tại CC. Nhờ đó luôn dựng được tam giác ABCABC thỏa mãn yêu cầu.

Đáp số

Qua H kẻ đường vuông góc với c cắt b tại B, kẻ đường vuông góc với b cắt c tại C; tam giác ABC nhận H làm trực tâm (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.