Giải Bài 9.29 trang 81 SGK Toán 7
Đề bài
a) Có một chi tiết máy (đường viền ngoài là đường tròn) bị gãy (H.9.46). Làm thế nào để xác định được bán kính của đường viền này?
b) Trên bản đồ, ba khu dân cư được quy hoạch tại ba điểm , , không thẳng hàng. Hãy tìm trên bản đồ đó một điểm cách đều , , để quy hoạch một trường học.
Hình 9.46: Ảnh một mảnh chi tiết máy bị gãy, có dạng một cung tròn (phần còn lại của một đường viền hình tròn), đường viền ngoài là một phần của đường tròn.
Lời giải
a) Đường viền ngoài của chi tiết máy là một phần của một đường tròn. Muốn xác định bán kính, ta cần tìm lại tâm của đường tròn đó, vì bán kính chính là khoảng cách từ tâm đến một điểm bất kì trên đường viền.
Cách làm dựa vào tính chất: *ba đường trung trực của một tam giác cùng đi qua một điểm, điểm đó cách đều ba đỉnh và là tâm đường tròn đi qua ba đỉnh.*
- Trên cung còn lại của đường viền, lấy ba điểm bất kì không thẳng hàng, gọi là , , .
- Vẽ hai đường trung trực của hai đoạn thẳng và . Gọi là giao điểm của chúng.
- Khi đó cách đều ba điểm , , : . Vì ba điểm này nằm trên đường viền nên chính là tâm của đường tròn chứa đường viền.
Bán kính cần tìm là (khoảng cách từ đến một trong ba điểm trên đường viền).
b) Điểm cần tìm phải cách đều ba điểm , , , tức là .
- Vì nên nằm trên đường trung trực của đoạn .
- Vì nên nằm trên đường trung trực của đoạn .
Do , , không thẳng hàng, chúng tạo thành tam giác . Ba đường trung trực của tam giác cùng đi qua một điểm. Vậy ta chỉ cần:
- Vẽ đường trung trực của và đường trung trực của ; giao điểm của chúng là điểm .
Khi đó , nên là vị trí đặt trường học cách đều ba khu dân cư , , (đồng thời là tâm đường tròn đi qua ba điểm , , ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.