Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 9.29 trang 81 SGK Toán 7

Bài 35. Sự đồng quy của ba đường trung trực, ba đường cao trong một tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Có một chi tiết máy (đường viền ngoài là đường tròn) bị gãy (H.9.46). Làm thế nào để xác định được bán kính của đường viền này?

b) Trên bản đồ, ba khu dân cư được quy hoạch tại ba điểm AA, BB, CC không thẳng hàng. Hãy tìm trên bản đồ đó một điểm MM cách đều AA, BB, CC để quy hoạch một trường học.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 81 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.46: Ảnh một mảnh chi tiết máy bị gãy, có dạng một cung tròn (phần còn lại của một đường viền hình tròn), đường viền ngoài là một phần của đường tròn.

Lời giải

a) Đường viền ngoài của chi tiết máy là một phần của một đường tròn. Muốn xác định bán kính, ta cần tìm lại tâm của đường tròn đó, vì bán kính chính là khoảng cách từ tâm đến một điểm bất kì trên đường viền.

Cách làm dựa vào tính chất: *ba đường trung trực của một tam giác cùng đi qua một điểm, điểm đó cách đều ba đỉnh và là tâm đường tròn đi qua ba đỉnh.*

- Trên cung còn lại của đường viền, lấy ba điểm bất kì không thẳng hàng, gọi là AA, BB, CC.
- Vẽ hai đường trung trực của hai đoạn thẳng ABAB và BCBC. Gọi OO là giao điểm của chúng.
- Khi đó OO cách đều ba điểm AA, BB, CC: OA=OB=OCOA = OB = OC. Vì ba điểm này nằm trên đường viền nên OO chính là tâm của đường tròn chứa đường viền.

Bán kính cần tìm là R=OAR = OA (khoảng cách từ OO đến một trong ba điểm trên đường viền).

b) Điểm MM cần tìm phải cách đều ba điểm AA, BB, CC, tức là MA=MB=MCMA = MB = MC.

- Vì MA=MBMA = MB nên MM nằm trên đường trung trực của đoạn ABAB.
- Vì MB=MCMB = MC nên MM nằm trên đường trung trực của đoạn BCBC.

Do AA, BB, CC không thẳng hàng, chúng tạo thành tam giác ABCABC. Ba đường trung trực của tam giác cùng đi qua một điểm. Vậy ta chỉ cần:

- Vẽ đường trung trực của ABAB và đường trung trực của BCBC; giao điểm của chúng là điểm MM.

Khi đó MA=MB=MCMA = MB = MC, nên MM là vị trí đặt trường học cách đều ba khu dân cư AA, BB, CC (đồng thời MM là tâm đường tròn đi qua ba điểm AA, BB, CC).

Đáp số

R=OAR = OA, với OO là giao điểm hai đường trung trực của ba điểm lấy trên đường viềnMM là giao điểm các đường trung trực của tam giác ABCABC (tâm đường tròn qua AA, BB, CC)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.