Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Luyện tập 3 trang 74 SGK Toán 12

Bài 19. Công thức xác suất toàn phần và công thức Bayes   Đã kiểm

Đề bài

Với giả thiết như vận dụng trên.

a) Hãy ước lượng tỉ lệ cây con có kiểu gene BB.

b) Sử dụng kết quả của vận dụng trên và câu a, hãy ước lượng tỉ lệ cây con có kiểu gene Bb.

Lời giải

Nhắc lại giả thiết (Vận dụng): Cây bố và cây mẹ được chọn ngẫu nhiên, độc lập từ quần thể gồm 40%40\% cây có kiểu gene bbbb và 60%60\% cây có kiểu gene BbBb (không có cây BBBB). Mỗi cây bố mẹ truyền ngẫu nhiên một allele cho cây con.

Xác suất một cây bố (hoặc mẹ) truyền allele BB cho cây con

Xét một cây bố được chọn ngẫu nhiên. Gọi:

- AA: "cây bố có kiểu gene BbBb", khi đó P(A)=0,6P(A)=0{,}6 và P(A‾)=0,4P(\overline{A})=0{,}4 (cây bố có kiểu gene bbbb);
- GG: "cây con nhận allele BB từ cây bố".

Cây bbbb chỉ truyền allele bb nên P(G∣A‾)=0P(G\mid\overline{A})=0; cây BbBb truyền BB hoặc bb với khả năng như nhau nên P(G∣A)=0,5P(G\mid A)=0{,}5. Theo công thức xác suất toàn phần:

P(G)=P(A‾) P(G∣A‾)+P(A) P(G∣A)=0,4⋅0+0,6⋅0,5=0,3.P(G)=P(\overline{A})\,P(G\mid\overline{A})+P(A)\,P(G\mid A)=0{,}4\cdot 0+0{,}6\cdot 0{,}5=0{,}3.

Do cây mẹ cũng được chọn từ quần thể đó nên xác suất cây con nhận allele BB từ cây mẹ cũng bằng 0,30{,}3 (và nhận bb với xác suất 0,70{,}7).

a) Ước lượng tỉ lệ cây con có kiểu gene BBBB

Cây con có kiểu gene BBBB khi nó nhận allele BB từ cả cây bố và cây mẹ. Hai biến cố "nhận BB từ bố" và "nhận BB từ mẹ" là độc lập, nên:

P(BB)=0,3⋅0,3=0,09.P(BB)=0{,}3\cdot 0{,}3=0{,}09.

Vậy tỉ lệ cây con có kiểu gene BBBB khoảng 9%9\%.

b) Ước lượng tỉ lệ cây con có kiểu gene BbBb

Mỗi cây con có đúng một trong ba kiểu gene BBBB, BbBb, bbbb; đây là ba biến cố đôi một xung khắc và tạo thành một hệ đầy đủ nên tổng ba tỉ lệ bằng 11.

Theo Vận dụng, tỉ lệ cây con có kiểu gene bbbb là P(bb)=0,7⋅0,7=0,49P(bb)=0{,}7\cdot 0{,}7=0{,}49; theo câu a, P(BB)=0,09P(BB)=0{,}09. Do đó:

P(Bb)=1−P(BB)−P(bb)=1−0,09−0,49=0,42.P(Bb)=1-P(BB)-P(bb)=1-0{,}09-0{,}49=0{,}42.

Vậy tỉ lệ cây con có kiểu gene BbBb khoảng 42%42\%.

Kiểm tra: 0,09+0,42+0,49=10{,}09+0{,}42+0{,}49=1 (hợp lí). Có thể tính trực tiếp P(Bb)=2⋅0,3⋅0,7=0,42P(Bb)=2\cdot 0{,}3\cdot 0{,}7=0{,}42, cho cùng kết quả.

Đáp số

a) Tỉ lệ cây con có kiểu gene BB ≈ 0,09 (9%)b) Tỉ lệ cây con có kiểu gene Bb ≈ 0,42 (42%)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.