Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.48 trang 63 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, tính góc tạo bởi đường thẳng d:x+32=y−2−2=z+11d : \dfrac{x+3}{2} = \dfrac{y-2}{-2} = \dfrac{z+1}{1} và mặt phẳng (P):x+y−2z+3=0(P) : x + y - 2z + 3 = 0.

Lời giải

Phân tích. Đường thẳng dd có vectơ chỉ phương u⃗=(2;−2;1)\vec{u} = (2; -2; 1). Mặt phẳng (P):x+y−2z+3=0(P): x + y - 2z + 3 = 0 có vectơ pháp tuyến n⃗=(1;1;−2)\vec{n} = (1; 1; -2).

Áp dụng công thức góc giữa đường thẳng và mặt phẳng. Gọi α\alpha là góc tạo bởi dd và (P)(P) (0∘≤α≤90∘)(0^\circ \le \alpha \le 90^\circ), ta có:
sin⁡α=∣u⃗⋅n⃗∣∣u⃗∣⋅∣n⃗∣.\sin\alpha = \dfrac{|\vec{u}\cdot\vec{n}|}{|\vec{u}|\cdot|\vec{n}|}.

Tính tích vô hướng và độ dài.
u⃗⋅n⃗=2⋅1+(−2)⋅1+1⋅(−2)=2−2−2=−2.\vec{u}\cdot\vec{n} = 2\cdot 1 + (-2)\cdot 1 + 1\cdot(-2) = 2 - 2 - 2 = -2.
∣u⃗∣=22+(−2)2+12=9=3.|\vec{u}| = \sqrt{2^2 + (-2)^2 + 1^2} = \sqrt{9} = 3.
∣n⃗∣=12+12+(−2)2=6.|\vec{n}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + (-2)^2} = \sqrt{6}.

Thay vào.
sin⁡α=∣−2∣3⋅6=236=2618=69.\sin\alpha = \dfrac{|-2|}{3\cdot\sqrt{6}} = \dfrac{2}{3\sqrt{6}} = \dfrac{2\sqrt{6}}{18} = \dfrac{\sqrt{6}}{9}.

Kết luận. sin⁡α=69≈0,2722\sin\alpha = \dfrac{\sqrt{6}}{9} \approx 0{,}2722, suy ra α≈15∘48′\alpha \approx 15^\circ 48'.

Kiểm tra lại. 69≈2,4499≈0,272∈[0;1]\dfrac{\sqrt{6}}{9}\approx \dfrac{2{,}449}{9}\approx 0{,}272 \in [0;1] nên hợp lý; arcsin⁡(0,272)≈15,8∘\arcsin(0{,}272)\approx 15{,}8^\circ. Đáp số thống nhất.

Đáp số

sin⁡α=69≈0,27\sin\alpha = \dfrac{\sqrt{6}}{9} \approx 0,27, tức α≈15∘48′\alpha \approx 15^\circ48'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.