Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.47 trang 63 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho hai đường thẳng d:x+21=y+32=z−3−2d : \dfrac{x+2}{1} = \dfrac{y+3}{2} = \dfrac{z-3}{-2} và d′:{x=1−ty=−2+tz=2t.d' : \begin{cases} x = 1 - t \\ y = -2 + t \\ z = 2t. \end{cases}
a) Xác định vị trí tương đối của hai đường thẳng dd và d′d'.

b) Tính góc giữa dd và d′d'.

Lời giải

Phân tích dữ kiện.

Đường thẳng dd đi qua điểm A(−2;−3;3)A(-2;-3;3) và có vectơ chỉ phương u⃗=(1;2;−2)\vec{u}=(1;2;-2).

Đường thẳng d′d' đi qua điểm B(1;−2;0)B(1;-2;0) và có vectơ chỉ phương v⃗=(−1;1;2)\vec{v}=(-1;1;2).

a) Vị trí tương đối của dd và d′d'.

Hai vectơ chỉ phương u⃗=(1;2;−2)\vec{u}=(1;2;-2) và v⃗=(−1;1;2)\vec{v}=(-1;1;2) không cùng phương (vì 1−1≠21\dfrac{1}{-1}\neq\dfrac{2}{1}), nên dd và d′d' không song song và cũng không trùng nhau. Vậy chúng cắt nhau hoặc chéo nhau.

Ta xét tích hỗn tạp [u⃗,v⃗]⋅AB⃗[\vec{u},\vec{v}]\cdot\vec{AB} với AB⃗=(3;1;−3)\vec{AB}=(3;1;-3).

Trước hết:
[u⃗,v⃗]=(∣2−212∣;∣−212−1∣;∣12−11∣)=(6; 0; 3).[\vec{u},\vec{v}]=\left(\begin{vmatrix}2&-2\\1&2\end{vmatrix};\begin{vmatrix}-2&1\\2&-1\end{vmatrix};\begin{vmatrix}1&2\\-1&1\end{vmatrix}\right)=(6;\,0;\,3).

Do đó:
[u⃗,v⃗]⋅AB⃗=6⋅3+0⋅1+3⋅(−3)=18−9=9≠0.[\vec{u},\vec{v}]\cdot\vec{AB}=6\cdot 3+0\cdot 1+3\cdot(-3)=18-9=9\neq 0.

Vì [u⃗,v⃗]⋅AB⃗≠0[\vec{u},\vec{v}]\cdot\vec{AB}\neq 0 nên ba vectơ u⃗,v⃗,AB⃗\vec{u},\vec{v},\vec{AB} không đồng phẳng, suy ra dd và d′d' chéo nhau.

b) Góc giữa dd và d′d'.

Gọi φ\varphi là góc giữa hai đường thẳng dd và d′d'. Ta có:
cos⁡φ=∣u⃗⋅v⃗∣∣u⃗∣ ∣v⃗∣.\cos\varphi=\frac{|\vec{u}\cdot\vec{v}|}{|\vec{u}|\,|\vec{v}|}.

Tính:
u⃗⋅v⃗=1⋅(−1)+2⋅1+(−2)⋅2=−1+2−4=−3,\vec{u}\cdot\vec{v}=1\cdot(-1)+2\cdot 1+(-2)\cdot 2=-1+2-4=-3,
∣u⃗∣=12+22+(−2)2=3,∣v⃗∣=(−1)2+12+22=6.|\vec{u}|=\sqrt{1^2+2^2+(-2)^2}=3,\qquad |\vec{v}|=\sqrt{(-1)^2+1^2+2^2}=\sqrt{6}.

Suy ra:
cos⁡φ=∣−3∣3⋅6=336=16=66≈0,41.\cos\varphi=\frac{|-3|}{3\cdot\sqrt{6}}=\frac{3}{3\sqrt{6}}=\frac{1}{\sqrt{6}}=\frac{\sqrt{6}}{6}\approx 0{,}41.

Vậy φ≈65∘54′\varphi\approx 65^{\circ}54' (khoảng 65,9∘65{,}9^{\circ}).

Đáp số

dd và d′d' chéo nhaucos⁡φ=66\cos\varphi=\dfrac{\sqrt{6}}{6}, φ≈65∘54′\varphi\approx 65^{\circ}54'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.