Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Luyện tập 2 trang 55 SGK Toán 12

Bài 17. Phương trình mặt cầu   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, viết phương trình mặt cầu (S)(S) trong các trường hợp sau:

a) Tâm là gốc toạ độ, bán kính R=1R = 1.

b) Đường kính ABAB, với A(1;−1;2)A(1; -1; 2), B(2;−3;−1)B(2; -3; -1).

Lời giải

a) Mặt cầu (S)(S) có tâm là gốc toạ độ O(0;0;0)O(0;0;0) và bán kính R=1R=1.

Áp dụng phương trình mặt cầu tâm I(a;b;c)I(a;b;c), bán kính RR:
(x−a)2+(y−b)2+(z−c)2=R2.(x-a)^2+(y-b)^2+(z-c)^2=R^2.

Với a=b=c=0a=b=c=0 và R=1R=1, ta được:
x2+y2+z2=1.x^2+y^2+z^2=1.

b) Mặt cầu (S)(S) có đường kính ABAB với A(1;−1;2)A(1;-1;2), B(2;−3;−1)B(2;-3;-1).

*Tìm tâm:* Tâm II của mặt cầu là trung điểm của đoạn ABAB:
I(1+22; −1+(−3)2; 2+(−1)2)=(32; −2; 12).I\left(\frac{1+2}{2};\ \frac{-1+(-3)}{2};\ \frac{2+(-1)}{2}\right)=\left(\frac{3}{2};\ -2;\ \frac{1}{2}\right).

*Tìm bán kính:* Ta có AB→=(2−1; −3−(−1); −1−2)=(1;−2;−3)\overrightarrow{AB}=(2-1;\ -3-(-1);\ -1-2)=(1;-2;-3), nên
AB=12+(−2)2+(−3)2=1+4+9=14.AB=\sqrt{1^2+(-2)^2+(-3)^2}=\sqrt{1+4+9}=\sqrt{14}.

Bán kính bằng nửa đường kính:
R=AB2=142,R2=144=72.R=\frac{AB}{2}=\frac{\sqrt{14}}{2},\qquad R^2=\frac{14}{4}=\frac{7}{2}.

*Viết phương trình:*
(x−32)2+(y+2)2+(z−12)2=72.\left(x-\frac{3}{2}\right)^2+(y+2)^2+\left(z-\frac{1}{2}\right)^2=\frac{7}{2}.

*Kiểm tra:* Thay A(1;−1;2)A(1;-1;2): (1−32)2+(−1+2)2+(2−12)2=14+1+94=72\left(1-\frac32\right)^2+(-1+2)^2+\left(2-\frac12\right)^2=\frac14+1+\frac94=\frac{7}{2} (đúng). Thay B(2;−3;−1)B(2;-3;-1): (12)2+(−1)2+(−32)2=14+1+94=72\left(\frac12\right)^2+(-1)^2+\left(-\frac32\right)^2=\frac14+1+\frac94=\frac72 (đúng). Vậy AA, BB đều thuộc (S)(S).

Đáp số

x2+y2+z2=1x^2+y^2+z^2=1(x−32)2+(y+2)2+(z−12)2=72\left(x-\dfrac{3}{2}\right)^2+(y+2)^2+\left(z-\dfrac{1}{2}\right)^2=\dfrac{7}{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.