Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.15 trang 48 SGK Toán 12

Bài 15. Phương trình đường thẳng trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho hai đường thẳng:
Δ1:x−13=y−31=z−22\Delta_1 : \dfrac{x-1}{3} = \dfrac{y-3}{1} = \dfrac{z-2}{2} và Δ2:x−13=x+11=z2\Delta_2 : \dfrac{x-1}{3} = \dfrac{x+1}{1} = \dfrac{z}{2}.

a) Chứng minh rằng Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 song song với nhau.

b) Viết phương trình mặt phẳng (P)(P) chứa Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2.

Lời giải

## a) Chứng minh Δ1∥Δ2\Delta_1 \parallel \Delta_2

*(Phương trình Δ2\Delta_2 hiểu đúng là x−13=y+11=z2\dfrac{x-1}{3} = \dfrac{y+1}{1} = \dfrac{z}{2}.)*

Đường thẳng Δ1\Delta_1 đi qua điểm M1(1; 3; 2)M_1(1;\,3;\,2) và có vectơ chỉ phương u1⃗=(3; 1; 2)\vec{u_1} = (3;\,1;\,2).

Đường thẳng Δ2\Delta_2 đi qua điểm M2(1; −1; 0)M_2(1;\,-1;\,0) và có vectơ chỉ phương u2⃗=(3; 1; 2)\vec{u_2} = (3;\,1;\,2).

Vì u1⃗=u2⃗\vec{u_1} = \vec{u_2} nên hai đường thẳng cùng phương.

Thay tọa độ điểm M1(1; 3; 2)M_1(1;\,3;\,2) vào phương trình Δ2\Delta_2:

1−13=0,3+11=4,22=1.\frac{1-1}{3} = 0, \qquad \frac{3+1}{1} = 4, \qquad \frac{2}{2} = 1.

Vì 0≠40 \neq 4 nên M1∉Δ2M_1 \notin \Delta_2.

Vậy Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 cùng phương và không có điểm chung, do đó Δ1∥Δ2\Delta_1 \parallel \Delta_2 (điều phải chứng minh).

##

b) Viết phương trình mặt phẳng (P)(P) chứa Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2

Vì Δ1∥Δ2\Delta_1 \parallel \Delta_2 nên có duy nhất một mặt phẳng (P)(P) chứa cả hai đường thẳng.

Ta có M1M2→=(1−1; −1−3; 0−2)=(0; −4; −2)\overrightarrow{M_1M_2} = (1-1;\,-1-3;\,0-2) = (0;\,-4;\,-2).

Mặt phẳng (P)(P) nhận hai vectơ u⃗=(3; 1; 2)\vec{u} = (3;\,1;\,2) và M1M2→=(0; −4; −2)\overrightarrow{M_1M_2} = (0;\,-4;\,-2) làm cặp vectơ chỉ phương, nên có vectơ pháp tuyến:

n⃗=[u⃗, M1M2→]=(1⋅(−2)−2⋅(−4);  2⋅0−3⋅(−2);  3⋅(−4)−1⋅0)=(6; 6; −12).\vec{n} = \left[\vec{u},\, \overrightarrow{M_1M_2}\right] = \bigl(1\cdot(-2) - 2\cdot(-4);\; 2\cdot 0 - 3\cdot(-2);\; 3\cdot(-4) - 1\cdot 0\bigr) = (6;\,6;\,-12).

Chọn n⃗=(1; 1; −2)\vec{n} = (1;\,1;\,-2).

Mặt phẳng (P)(P) đi qua M1(1; 3; 2)M_1(1;\,3;\,2) và có vectơ pháp tuyến n⃗=(1; 1; −2)\vec{n} = (1;\,1;\,-2) nên có phương trình:

1(x−1)+1(y−3)−2(z−2)=01(x-1) + 1(y-3) - 2(z-2) = 0

⇔x+y−2z=0.\Leftrightarrow x + y - 2z = 0.

Thử lại: M1(1; 3; 2)M_1(1;\,3;\,2): 1+3−2⋅2=01 + 3 - 2\cdot 2 = 0 (thỏa mãn); M2(1; −1; 0)M_2(1;\,-1;\,0): 1−1−0=01 - 1 - 0 = 0 (thỏa mãn).

Vậy (P):x+y−2z=0(P): x + y - 2z = 0.

Đáp số

đpcm(P):x+y−2z=0(P): x + y - 2z = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.