Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Luyện tập 3 trang 17 SGK Toán 12

Bài 12. Ứng dụng của tích phân để tính diện tích, thể tích   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính các tích phân sau:

a) ∫02π(2x+cos⁡x) dx\int_{0}^{2\pi} (2x + \cos x)\,dx;

b) ∫12(3x−3x)dx\int_{1}^{2} \left(3^x - \dfrac{3}{x}\right)dx;

c) ∫π6π3(1cos⁡2x−1sin⁡2x)dx\int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \left(\dfrac{1}{\cos^2 x} - \dfrac{1}{\sin^2 x}\right)dx.

Lời giải

a) ∫02π(2x+cos⁡x) dx\displaystyle\int_{0}^{2\pi} (2x + \cos x)\,dx

Một nguyên hàm của 2x+cos⁡x2x+\cos x là F(x)=x2+sin⁡xF(x)=x^2+\sin x.

∫02π(2x+cos⁡x) dx=[x2+sin⁡x]02π=(4π2+sin⁡2π)−(0+sin⁡0)=4π2≈39,478.\int_{0}^{2\pi}(2x+\cos x)\,dx=\left[x^2+\sin x\right]_{0}^{2\pi}=\left(4\pi^2+\sin 2\pi\right)-\left(0+\sin 0\right)=4\pi^2\approx 39{,}478.

b) ∫12(3x−3x)dx\displaystyle\int_{1}^{2}\left(3^x-\dfrac{3}{x}\right)dx

Một nguyên hàm của 3x−3x3^x-\dfrac{3}{x} là F(x)=3xln⁡3−3ln⁡xF(x)=\dfrac{3^x}{\ln 3}-3\ln x (với x>0x>0).

∫12(3x−3x)dx=[3xln⁡3−3ln⁡x]12=(9ln⁡3−3ln⁡2)−(3ln⁡3−0)=6ln⁡3−3ln⁡2≈3,382.\int_{1}^{2}\left(3^x-\frac{3}{x}\right)dx=\left[\frac{3^x}{\ln 3}-3\ln x\right]_{1}^{2}=\left(\frac{9}{\ln 3}-3\ln 2\right)-\left(\frac{3}{\ln 3}-0\right)=\frac{6}{\ln 3}-3\ln 2\approx 3{,}382.

c) ∫π6π3(1cos⁡2x−1sin⁡2x)dx\displaystyle\int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}}\left(\dfrac{1}{\cos^2 x}-\dfrac{1}{\sin^2 x}\right)dx

Ta có 1cos⁡2x\dfrac{1}{\cos^2 x} có nguyên hàm là tan⁡x\tan x, còn −1sin⁡2x-\dfrac{1}{\sin^2 x} có nguyên hàm là cot⁡x\cot x (vì (cot⁡x)′=−1sin⁡2x(\cot x)'=-\dfrac{1}{\sin^2 x}). Vậy một nguyên hàm là F(x)=tan⁡x+cot⁡xF(x)=\tan x+\cot x.

∫π6π3(1cos⁡2x−1sin⁡2x)dx=[tan⁡x+cot⁡x]π6π3.\int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}}\left(\frac{1}{\cos^2 x}-\frac{1}{\sin^2 x}\right)dx=\left[\tan x+\cot x\right]_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}}.

Tại x=π3x=\dfrac{\pi}{3}: tan⁡π3+cot⁡π3=3+13=433\tan\dfrac{\pi}{3}+\cot\dfrac{\pi}{3}=\sqrt3+\dfrac{1}{\sqrt3}=\dfrac{4\sqrt3}{3}.

Tại x=π6x=\dfrac{\pi}{6}: tan⁡π6+cot⁡π6=13+3=433\tan\dfrac{\pi}{6}+\cot\dfrac{\pi}{6}=\dfrac{1}{\sqrt3}+\sqrt3=\dfrac{4\sqrt3}{3}.

⇒∫π6π3(1cos⁡2x−1sin⁡2x)dx=433−433=0.\Rightarrow \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}}\left(\frac{1}{\cos^2 x}-\frac{1}{\sin^2 x}\right)dx=\frac{4\sqrt3}{3}-\frac{4\sqrt3}{3}=0.

Đáp số

4π2≈39,4784\pi^2\approx 39{,}4786ln⁡3−3ln⁡2≈3,382\dfrac{6}{\ln 3}-3\ln 2\approx 3{,}38200

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.