Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 2.10 trang 59 SGK Toán 12

Bài 6. Vectơ trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình lăng trụ tứ giác đều ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D' có độ dài mỗi cạnh đáy bằng 1 và độ dài mỗi cạnh bên bằng 2. Hãy tính góc giữa các cặp vectơ sau đây và tính tích vô hướng của mỗi cặp vectơ đó:

a) AA′→\overrightarrow{AA'} và C′C→\overrightarrow{C'C};

b) AA′→\overrightarrow{AA'} và BC→\overrightarrow{BC};

c) AC→\overrightarrow{AC} và B′A′→\overrightarrow{B'A'}.

Lời giải

Lăng trụ tứ giác đều ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D' có đáy là hình vuông cạnh 11 và các cạnh bên vuông góc với đáy, độ dài 22. Do đó ∣AA′→∣=∣C′C→∣=2|\overrightarrow{AA'}|=|\overrightarrow{C'C}|=2, ∣BC→∣=∣B′A′→∣=1|\overrightarrow{BC}|=|\overrightarrow{B'A'}|=1 và ∣AC→∣=12+12=2|\overrightarrow{AC}|=\sqrt{1^2+1^2}=\sqrt2 (đường chéo hình vuông cạnh 11).

a) AA′→\overrightarrow{AA'} và C′C→\overrightarrow{C'C}

Ta có AA′→\overrightarrow{AA'} và CC′→\overrightarrow{CC'} là hai cạnh bên nên cùng hướng, suy ra AA′→\overrightarrow{AA'} và C′C→=−CC′→\overrightarrow{C'C}=-\overrightarrow{CC'} là hai vectơ ngược hướng. Vậy:
(AA′→, C′C→)=180∘.\left(\overrightarrow{AA'},\,\overrightarrow{C'C}\right)=180^\circ.
Tích vô hướng:
AA′→⋅C′C→=∣AA′→∣ ∣C′C→∣cos⁡180∘=2⋅2⋅(−1)=−4.\overrightarrow{AA'}\cdot\overrightarrow{C'C}=|\overrightarrow{AA'}|\,|\overrightarrow{C'C}|\cos180^\circ=2\cdot2\cdot(-1)=-4.

b) AA′→\overrightarrow{AA'} và BC→\overrightarrow{BC}

Vì lăng trụ đều nên cạnh bên AA′AA' vuông góc với mặt đáy (ABCD)(ABCD), mà BCBC nằm trong mặt đáy nên AA′⊥BCAA'\perp BC. Do đó:
(AA′→, BC→)=90∘,\left(\overrightarrow{AA'},\,\overrightarrow{BC}\right)=90^\circ,
AA′→⋅BC→=∣AA′→∣ ∣BC→∣cos⁡90∘=2⋅1⋅0=0.\overrightarrow{AA'}\cdot\overrightarrow{BC}=|\overrightarrow{AA'}|\,|\overrightarrow{BC}|\cos90^\circ=2\cdot1\cdot0=0.

c) AC→\overrightarrow{AC} và B′A′→\overrightarrow{B'A'}

Do ABB′A′ABB'A' là hình chữ nhật nên B′A′→=BA→\overrightarrow{B'A'}=\overrightarrow{BA}. Vậy (AC→, B′A′→)=(AC→, BA→)\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{B'A'}\right)=\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{BA}\right).

Xét hình vuông ABCDABCD: đường chéo ACAC tạo với cạnh ABAB góc CAB^=45∘\widehat{CAB}=45^\circ, tức (AC→, AB→)=45∘\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{AB}\right)=45^\circ. Mà BA→=−AB→\overrightarrow{BA}=-\overrightarrow{AB} nên:
(AC→, BA→)=180∘−45∘=135∘.\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{BA}\right)=180^\circ-45^\circ=135^\circ.
Vậy (AC→, B′A′→)=135∘\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{B'A'}\right)=135^\circ và:
AC→⋅B′A′→=∣AC→∣ ∣B′A′→∣cos⁡135∘=2⋅1⋅(−22)=−1.\overrightarrow{AC}\cdot\overrightarrow{B'A'}=|\overrightarrow{AC}|\,|\overrightarrow{B'A'}|\cos135^\circ=\sqrt2\cdot1\cdot\left(-\dfrac{\sqrt2}{2}\right)=-1.

Đáp số

Góc 180°; tích vô hướng bằng −4Góc 90°; tích vô hướng bằng 0Góc 135°; tích vô hướng bằng −1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.