Giải Bài 2.9 trang 59 SGK Toán 12
Đề bài
Ba sợi dây không giãn với khối lượng không đáng kể được buộc chung một đầu và được kéo căng về ba hướng khác nhau (H.2.31). Nếu các lực kéo làm cho ba sợi dây ở trạng thái đứng yên thì khi đó ba sợi dây nằm trên cùng một mặt phẳng. Hãy giải thích vì sao.
Hình 2.31: ảnh chụp một nút thắt nơi ba sợi dây được buộc chung một đầu và kéo căng về ba hướng khác nhau.
Lời giải
Mô hình hóa bằng vectơ. Gọi là điểm chung mà ba sợi dây được buộc vào. Ba lực kéo căng ba sợi dây là ba vectơ lực cùng đặt tại , hướng dọc theo mỗi sợi dây:
Điều kiện cân bằng. Ba sợi dây (nút thắt tại ) ở trạng thái đứng yên, nên hợp lực của ba lực kéo phải bằng vectơ :
Suy ra:
Ba sợi dây nằm trên cùng một mặt phẳng. Vì ba sợi dây được kéo căng về ba hướng *khác nhau* nên hai vectơ và không cùng phương. Hai vectơ không cùng phương này cùng đặt tại nên xác định một mặt phẳng đi qua .
- Tổng được dựng theo quy tắc hình bình hành từ , nên vectơ tổng này nằm trong mặt phẳng .
- Do nên cùng phương với , do đó cũng nằm trong mặt phẳng .
Mỗi lực kéo có phương trùng với phương của sợi dây tương ứng và cùng đi qua điểm . Vì cả ba vectơ đều nằm trong mặt phẳng và cùng đi qua , nên ba sợi dây đều nằm trong mặt phẳng .
Vậy khi ba sợi dây ở trạng thái đứng yên thì chúng cùng nằm trên một mặt phẳng (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.