Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Vận dụng trang 40 SGK Toán 12

Bài 5. Ứng dụng đạo hàm để giải quyết một số vấn đề liên quan đến thực tiễn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một nhà sản xuất trung bình bán được 1 000 ti vi màn hình phẳng mỗi tuần với giá 14 triệu đồng một chiếc. Một cuộc khảo sát thị trường chỉ ra rằng nếu cứ giảm giá bán 500 nghìn đồng, số lượng ti vi bán ra sẽ tăng thêm khoảng 100 ti vi mỗi tuần.

a) Tìm hàm cầu.

b) Công ty nên giảm giá bao nhiêu cho người mua để doanh thu là lớn nhất?

c) Nếu hàm chi phí hằng tuần là C(x)=12 000−3xC(x) = 12\,000 - 3x (triệu đồng), trong đó xx là số ti vi bán ra trong tuần, nhà sản xuất nên đặt giá bán như thế nào để lợi nhuận là lớn nhất?

Lời giải

Gọi xx là số ti vi bán ra trong một tuần và pp là giá bán mỗi chiếc (đơn vị: triệu đồng), x>0x>0.

a) Tìm hàm cầu

Ban đầu bán được 1 0001\,000 chiếc với giá 1414 triệu đồng. Cứ giảm giá 0,50{,}5 triệu đồng thì bán thêm 100100 chiếc, tức là khi số lượng tăng thêm 100100 chiếc thì giá giảm 0,50{,}5 triệu đồng.

Do đó giá bán là hàm bậc nhất theo xx với hệ số góc:
k=−0,5100=−0,005 (triệu đồng/chiếc).k=\dfrac{-0{,}5}{100}=-0{,}005 \text{ (triệu đồng/chiếc).}

Hàm cầu đi qua điểm (1 000; 14)(1\,000;\,14):
p=14−0,005 (x−1 000)=14−0,005x+5.p=14-0{,}005\,(x-1\,000)=14-0{,}005x+5.
p(x)=19−0,005x(triệu đồng), x>0.\boxed{p(x)=19-0{,}005x\quad(\text{triệu đồng}),\ x>0.}

Kiểm tra: x=1 000⇒p=14x=1\,000\Rightarrow p=14; x=1 100⇒p=13,5x=1\,100\Rightarrow p=13{,}5 (giảm đúng 0,50{,}5 triệu). ✓

b) Giảm giá bao nhiêu để doanh thu lớn nhất

Doanh thu mỗi tuần:
R(x)=x⋅p(x)=x(19−0,005x)=19x−0,005x2(triệu đồng).R(x)=x\cdot p(x)=x(19-0{,}005x)=19x-0{,}005x^2\quad(\text{triệu đồng}).

Đạo hàm: R′(x)=19−0,01xR'(x)=19-0{,}01x.

R′(x)=0⇔x=1 900R'(x)=0\Leftrightarrow x=1\,900. Vì R′(x)>0R'(x)>0 khi x<1 900x<1\,900 và R′(x)<0R'(x)<0 khi x>1 900x>1\,900 nên RR đạt giá trị lớn nhất tại x=1 900x=1\,900.

Khi đó giá bán: p=19−0,005⋅1 900=9,5p=19-0{,}005\cdot 1\,900=9{,}5 triệu đồng.

Doanh thu lớn nhất: R(1 900)=19⋅1 900−0,005⋅1 9002=18 050R(1\,900)=19\cdot1\,900-0{,}005\cdot1\,900^2=18\,050 (triệu đồng).

Mức giảm giá so với ban đầu: 14−9,5=4,514-9{,}5=4{,}5 triệu đồng.

Vậy công ty nên giảm giá 4,54{,}5 triệu đồng (giá bán 9,59{,}5 triệu đồng) thì doanh thu lớn nhất là 18 05018\,050 triệu đồng =18,05=18{,}05 tỉ đồng.

c) Đặt giá bán để lợi nhuận lớn nhất

Lợi nhuận mỗi tuần bằng doanh thu trừ chi phí:
P(x)=R(x)−C(x)=(19x−0,005x2)−(12 000−3x).P(x)=R(x)-C(x)=(19x-0{,}005x^2)-(12\,000-3x).
P(x)=−0,005x2+22x−12 000(triệu đồng).P(x)=-0{,}005x^2+22x-12\,000\quad(\text{triệu đồng}).

Đạo hàm: P′(x)=−0,01x+22P'(x)=-0{,}01x+22.

P′(x)=0⇔x=2 200P'(x)=0\Leftrightarrow x=2\,200. Vì P′(x)>0P'(x)>0 khi x<2 200x<2\,200 và P′(x)<0P'(x)<0 khi x>2 200x>2\,200 nên PP đạt giá trị lớn nhất tại x=2 200x=2\,200.

Giá bán tương ứng: p=19−0,005⋅2 200=8p=19-0{,}005\cdot2\,200=8 triệu đồng.

Lợi nhuận lớn nhất: P(2 200)=−0,005⋅2 2002+22⋅2 200−12 000=12 200P(2\,200)=-0{,}005\cdot2\,200^2+22\cdot2\,200-12\,000=12\,200 (triệu đồng).

Vậy nhà sản xuất nên đặt giá bán 88 triệu đồng một chiếc (bán được 2 2002\,200 chiếc/tuần) thì lợi nhuận lớn nhất là 12 20012\,200 triệu đồng =12,2=12{,}2 tỉ đồng.

Đáp số

p(x) = 19 − 0,005x (triệu đồng)Giảm 4,5 triệu đồng (giá bán 9,5 triệu đồng); doanh thu lớn nhất 18 050 triệu đồngĐặt giá 8 triệu đồng/chiếc (bán 2 200 chiếc); lợi nhuận lớn nhất 12 200 triệu đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.