Giải Bài 1.24 trang 32 SGK Toán 12
Đề bài
Một cốc chứa 30 ml dung dịch KOH (potassium hydroxide) với nồng độ 100 mg/ml. Một bình chứa dung dịch KOH khác với nồng độ 8 mg/ml được trộn vào cốc.
a) Tính nồng độ KOH trong cốc sau khi trộn (ml) từ bình chứa, kí hiệu là .
b) Coi là hàm số xác định với . Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số này.
c) Giải thích tại sao nồng độ KOH trong cốc giảm theo nhưng luôn lớn hơn 8 mg/ml.
Lời giải
## a) Tính nồng độ
Ban đầu cốc chứa ml dung dịch nồng độ mg/ml, nên khối lượng KOH ban đầu là:
Khi thêm ml dung dịch nồng độ mg/ml thì khối lượng KOH thêm vào là (mg), và thể tích tăng thêm ml.
Sau khi trộn:
- Tổng khối lượng KOH: (mg).
- Tổng thể tích dung dịch: (ml).
Vậy nồng độ KOH trong cốc là:
##
b) Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị
Xét hàm số với .
1. Tập xác định (theo yêu cầu): .
2. Sự biến thiên:
Đạo hàm:
Vì với mọi nên với mọi . Do đó hàm số nghịch biến trên .
Giới hạn và tiệm cận:
nên đường thẳng là tiệm cận ngang của đồ thị (khi ).
Tại : .
Bảng biến thiên:
| | | | |
|:---:|:---:|:---:|:---:|
| | | | |
| | | | |
3. Đồ thị:
Đồ thị là một nhánh đường cong (hypebol) đi qua điểm , đi xuống liên tục và tiến dần đến đường tiệm cận ngang nhưng luôn nằm phía trên đường này.
- Điểm đầu: .
- Vài điểm để vẽ: ; ; .
- Tiệm cận ngang: .
```
C(mg/ml)
100 •
\
54 •\_
31 •\__
17,2 •\____
8 - - - - - - - - - - - - y = 8 (tiệm cận ngang)
└─────────────────────────► x (ml)
0 30 90 270
```
##
c) Giải thích
Ta viết lại:
Nồng độ giảm theo : Khi tăng thì tăng, nên giảm, do đó giảm. (Điều này phù hợp với đã tính ở câu b.) Về mặt thực tế: ta đang thêm dung dịch loãng hơn ( mg/ml) vào dung dịch đặc ( mg/ml) nên nồng độ chung giảm dần.
Nồng độ luôn lớn hơn mg/ml: Với mọi ta có , suy ra:
Vậy nồng độ KOH trong cốc luôn lớn hơn mg/ml. Đây chính là nồng độ của dung dịch thêm vào: dù thêm bao nhiêu dung dịch mg/ml, phần KOH "đậm đặc" ban đầu vẫn khiến nồng độ hỗn hợp cao hơn mg/ml, và chỉ tiến gần tới mg/ml khi rất lớn (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.